30/03/2021
Dịch bệnh đang bùng phát tại rất nhiều tỉnh thành như Hưng Yên, Lạng Sơn, Cao Bằng ...
🍁BỆNH TÍCH, CÁCH CHỮA TỐT NHẤT HIỆN NAY
Bệnh viêm da nổi cục còn được gọi là bệnh Da sần, là bệnh truyền nhiễm do một loại vi rút (Lumpy Skin Disease Virus-LSDV) gây ra trên trâu, bò thuộc họ Poxviridae, chi Capripoxvirus, cùng chi với vi rút gây bệnh Đậu trên dê, cừu. Bò sữa, bò đang tiết sữa, bò non , bê con có biến chứng nặng hơn bò thịt trưởng thành.
💐1. Đặc điểm của virus gây bệnh
Virus có thể bị tiêu diệt ở nhiệt độ 55oC trong 2 giờ, 65oC trong 30 phút. Vi rút có thể được hồi phục từ những nốt sần trên da được giữ ở nhiệt độ -80oC trong 10 năm. LSDV nhạy cảm với môi trường pH kiềm hoặc axít; có thể tồn tại ở môi trường pH = 6,6 - 8,6 trong 5 ngày ở nhiệt độ 37oC. LSDV rất ổn định, tồn tại trong thời gian dài ngoài môi trường, đặc biệt là ở dạng vảy khô; tồn tại trong các nốt da hoại tử trên 33 ngày, trong các lớp vảy khô lên đến 35 ngày và ít nhất 18 ngày trong da phơi khô. Vi rút nhạy cảm với ánh sáng mặt trời và chất tẩy rửa có chứa dung môi lipid, nhưng trong điều kiện môi trường tối và ẩm ướt, ví dụ như chuồng trại bị ô nhiễm, virus có thể tồn tại trong nhiều tháng
Hóa chất sử dụng để diệt vi rút VDNC bao gồm ether (20%), chloroform, formalin (1%), phenol (2% trong 15 phút), sodium hypochlorite (2 - 3%), hợp chất iodine (pha loãng 1:33), Virkon (2%), hợp chất amoni bậc bốn (0,5%) và một số chất tẩy.
💐2. Đặc điểm dịch tễ
Động vật mẫn cảm đối với LSDV gồm trâu, bò. LSDV không lây sang người và không gây bệnh trên người. Tỷ lệ trâu, bò mắc bệnh khoảng 10 - 20%; tỷ lệ chết khoảng 1 - 5%. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 4 - 14 ngày.
Đường truyền lây chủ yếu qua côn trùng đốt như muỗi, ruồi, ve; bệnh cũng có thể lây truyền do vận chuyển trâu, bò mang mầm bệnh, sử dụng chung máng uống, khu vực cho ăn, sữa, tinh dịch và qua tiếp xúc trực tiếp.
Bệnh thường xảy ra theo mùa, chủ yếu vào những tháng có thời tiết ấm, khi côn trùng hoạt động mạnh và phong phú nhất, gây thiệt hại về năng suất do sản lượng sữa giảm mạnh, giảm khả năng sinh sản, sảy thai, tổn thương da, giảm tăng trọng, gia súc có thể chết, gây tổn thất về kinh tế do hạn chế vận chuyển và thương mại.
Con đường lây truyền
- Lây từ động vật sang động vật
Tiếp xúc trực tiếp từ các lớp tế bào da bị tổn thương, nước bọt, nước mũi, sữa, tinh dịch , thịt, dịch từ chỗ vỡ loét
Lây qua đường vận chuyển gia súc
Lây qua chim chuột gần vùng dịch bệnh
💐3. Triệu chứng, bệnh tích
Trâu, bò mắc bệnh thường có những dấu hiệu như : sốt cao, có thể trên 41°C, bỏ ăn, suy nhược và gầy yếu, giảm khả năng tiết sữa rõ rệt ở gia súc đang cho con bú; viêm mũi, viêm kết mạc và tiết nhiều nước bọt; sưng hạch bạch huyết bề mặt (hạch trước vai, hạch sau đùi). Hình thành các nốt sần có đường kính từ 2 - 5 cm, đặc biệt là ở da đầu, cổ, chân, bầu vú, cơ quan sinh dục và đáy chậu trong vòng 48 giờ sau khi bắt đầu phản ứng sốt. Các nốt sần này có hình tròn, chắc và nhô cao trên da, mô dưới da và đôi khi cả các cơ bên dưới. Các nốt sần lớn có thể bị hoại tử và cuối cùng là xơ hóa và tồn tại trong vài tháng; để lại các vết sẹo có thể tồn tại vĩnh viễn. Các mụn nước, vết hoại tử và vết loét có thể xuất hiện ở màng nhầy của miệng và đường tiêu hóa cũng như trong khí quản và phổi. Chân và các bộ phận vùng bụng khác của cơ thể, như bao da, ức, bìu và âm hộ, có thể bị tiết dịch, khiến con vật không muốn di chuyển.
Bò đực có thể bị vô sinh vĩnh viễn hoặc tạm thời, bò mang thai có thể sảy thai và động dục trong vài tháng. Một số động vật bị bệnh không biểu hiện triệu chứng nhưng mang virus trong máu và có thể truyền bệnh cho động vật khỏe thông qua côn trùng hút máu
💐4. Chẩn đoán bệnh
Chẩn đoán dựa vào các triệu chứng, bệnh tích xuất hiện trên bò bệnh như: biểu hiện như sốt và các nốt sần đặc trưng trên da trâu (nốt sần có đường kính từ 2 - 5 cm, đặc biệt là ở da đầu, cổ, chân, bầu vú, cơ quan sinh dục
Chẩn đoán xác định ở phòng thí nghiệm: lấy mẫu bệnh phẩm (da tổn thương, vảy, dịch tiết, nước bọt, máu được chống đông …), sử dụng kỹ thuật PCR để phát hiện kháng nguyên của LSDV.
💐5. Phòng bệnh
Không có thuốc đặc trị bệnh, có thể sử dụng kháng sinh chữa các triệu trứng thứ phát. Một số biện pháp phòng, chống bệnh chính bao gồm:
- Chủ động theo dõi, giám sát để kịp thời phát hiện sớm các trường hợp trâu, bò mắc bệnh. Cách ly, tiêu hủy trâu, bò mắc bệnh.
- Chủ động vệ sinh, tiêu độc khử trùng và tiêu diệt vật chủ trung gian truyền bệnh (ruỗi, muỗi, côn trùng hút máu,…) tại khu vực chuồng nuôi
- Sử dụng vaccin phòng bệnh (tiêm trên thú khỏe mạnh, không nhiễm bệnh).
💐 6. Cách chữa hiệu quả nhất
1. Vệ sinh phun sát trùng chuồng trại bằng ngày 1 lần Benkomax có tác dụng diệt vi khuẩn , virus , nấm mốc ngay sau 30 giây tiếp xúc. Hoặc phun sát trùng bằng Ete 20%, Formondehyt 1%, Phenol 2% trong 15 phút , hoặc 1 số hoá chất tẩy trùng khác như iod, ruồi muỗi, phát quang bụi dậm diệt côn trùng.
2. Cho bò ăn giải độc gan thận ( Superliv hoặc Vylozim Z hàng bữa )
3. Tiêm vắc xin cho những con chưa phát bệnh
4. Điều trị, hỗ trợ : khi phát hiện bước đầu cần truyền nước giúp bò hạ sốt nhanh , tiêm kháng sinh kháng viêm kéo dài bằng để vẫn thu hoạch được sữa bình thường, thuốc hạ sốt nhanh như hoặc và thuốc bổ để tăng sức đề khánh cho con bò , sử dụng kháng sinh tiêu viêm Dexamethazo ( đối với gia súc không mang thai ), Ketophel , Pretnisolon, Diclophenax ...ngăn ngừa nhiễm trùng kế phát , xử lý vết loét bằng 1 số kháng sinh có khả năng hút nước và lưu lại lâu ( Oxytetraxiclin, Rivanol ...) chống ruồi nhặng .
Truyền dịch hỗ trợ như: Lactacginge, đường 10%, muối 0,9%, Vitaplex
Hàng ngày sử dụng : Iodin 3-5% phun khử trùng toàn thân gia súc ngày 1-2 lần .
~~> Khi các cục đã khô và b**g vẩy
Sử dụng phèn phi 100gram+ 200gram chè xanh đun sôi kĩ với 4-5 lít nước + 0,2-0,3% muối để nguội rửa lên vết thương để khô sau đó sử dụng dung dịch Axitlactic hoặc chanh hoặc khế chua thấm lên vùng b**g chóc ngày 1-2 lần , sử dụng dung dịch xanh methylen hoặc kem nano bôi lên vết thương để tránh ruồi muỗi bâu .
Dinh dưỡng tốt để tăng sức đề kháng cho con bò
Để gia súc ở nơi khô ráo,thoáng mát , sạch sẽ để tăng khả năng thoát nhiệt cho cơ thể .
Thời gian có thể phục hồi tối đa 6 tháng đối với những con nặng .
Gia súc sẽ được hồi phục nếu được chăm sóc và điều dưỡng tốt .
