03/06/2026
HAYVANLARIN YAŞAM HAKKININ, YABAN HAYATININ VE EKOLOJİK DENGENİN KORUNMASINA İLİŞKİN HUKUKİ VE VİCDANİ TALEP METNİ
Doğal yaşamın ayrılmaz bir parçası olan hayvanlar, ekolojik dengenin korunmasında ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığında vazgeçilmez bir role sahiptir. İnsan, hayvan ve doğa arasındaki denge; yalnızca çevresel bir mesele değil, aynı zamanda hukuki, etik ve vicdani bir sorumluluktur. Bu nedenle hayvanların yaşam hakkını ihlal eden, doğal yaşam alanlarını daraltan, biyolojik çeşitliliği tehdit eden veya hayvan refahını göz ardı eden uygulamalar toplum vicdanında derin kaygılara neden olmaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56. maddesi uyarınca herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Devlet ve vatandaşlar çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemekle yükümlüdür. Sağlıklı ve dengeli çevre hakkı, doğal yaşamın ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını da kapsamaktadır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun amacı; hayvanların rahat yaşamalarını sağlamak, iyi ve uygun muamele görmelerini temin etmek, acı, ıstırap ve mağduriyetlerini önlemektir. Hayvanların korunması, yalnızca yasal bir yükümlülük değil, aynı zamanda çağdaş toplum anlayışının ve vicdani sorumluluğun gereğidir.
Yaban hayatı ve biyolojik çeşitlilik, ekosistemlerin sağlıklı işleyişinin temel unsurlarıdır. Bir türün azalması veya yok olması, doğal dengeyi bozabilecek ve geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilecek zincirleme etkiler yaratabilir. Bu nedenle tüm canlı türlerinin ve yaşam alanlarının korunması, gelecek nesillere karşı ortak sorumluluğumuzdur.
Hayvanların korunmasına yönelik çalışmaların yalnızca mevzuat düzeyinde kalmaması; uygulamaların etkin biçimde denetlenmesi, şeffaflığın sağlanması ve kamuoyunun sürece katılımının desteklenmesi gerekmektedir. Özellikle hayvan bakımevleri ve barınaklar, hayvan refahını esas alan standartlara uygun olarak işletilmeli ve düzenli denetime tabi tutulmalıdır.
Bu nedenle;
• Hayvanların yaşam hakkını ve refahını esas alan politikaların güçlendirilmesini,
• 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun eksiksiz ve etkin biçimde uygulanmasını,
• Yerel yönetimlerin kısırlaştırma, tedavi, r