14/03/2024
"ทองคำ ในคอกสัตว์"
"มูลสัตว์" มีธาตุอาหารมูลค่ามากถึง 94,592 ล้านบาท มีมูลค่าสูงกว่าปุ๋ยเคมีนำเข้า 35 % ต่อปี ทั้งนี้ไม่นับมูลค่าและคุณค่าของธาตุอาหารรองและธาตุอาหารเสริม
1. ราคาปุ๋ยเคมีแพงขึ้นกว่า 1 เท่าตัวในรอบ 1 ปีที่่ผ่านมา ต้นทุนการปลูกพืชของเกษตรกรเพิ่มขึ้นอย่างมากเพราะต้นทุนปุ๋ยเคมีคิดเป็นสัดส่วนมากถึง 25-30% ของการปลูกพืช หรือมากกว่านั้น ในขณะที่ราคาสินค้าเกษตรหลัก เช่น ข้าว ยางพารา ไม่ได้ขยับสูงขึ้นตามต้นทุนที่เพิ่มขึ้น
2. จากสถิติของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรในปี 2564 ประเทศไทยนำเข้าปุ๋ยเคมี (N-P-K) มีมูลค่ามากถึง 70,102 ล้านบาท โดยนำเข้าแม่ปุ๋ย (46-0-0, 18-46-0, 0-0-60 และ 21-0-0) 3.835 ล้านตัน และปุ๋ยสูตรต่างๆ 1.868 ล้านตัน
3. แต่เราสามารถได้ธาตุอาหารสำหรับพืชจากมูลสัตว์มาทดแทนปุ๋ยเคมีได้ เนื่องจากมูลสัตว์แต่ละชนิดมีธาตุอาหารหลัก (primary macronutrients) ที่จำเป็นต่อพืช เช่น
- #ไก่ 4.40% 2.10% 2.60% (Bredy and well 2002)
- #เป็ด 1.02% 1.84% 0.52% (กรมการข้าว)
- #สุกร 2.10% 0.80% 1.20% (Bredy and well 2002)
- #โคเนื้อ มี ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโปแตสเซียม 1.90% 0.70% 2.00% ตามลำดับ (Bredy and well 2002)
- #โคนม 2.40% 0.70% 2.10% (Bredy and well 2002)
- #กระบือ 0.97% 0.60% 1.66% (กรมการข้าว)
- #แพะ 1.7% 0.54% 1.56% (Pradana and Sain 2017)
- #แกะ 1.34% 4.10% 1.90% (Pradana and Sain 2017)
ทั้งนี้ไม่นับธาตุอาหารรอง (secondary macronutrients) ได้แก่ แคลเซียม (Ca),แมกนีเซียม (Mg), และ ซัลเฟอร์(กำมะถัน) (S) ธาตุอาหารเสริม (micronutrients) ได้แก่ แมงกานีส (Mn),คอปเปอร์ (ทองแดง) (Cu),คลอรีน (Cl), เฟอรัส (เหล็ก) (Fe), โบรอน (B), ซิงค์ (สังกะสี) (Zn), โมลิบดินัม (Mo) ซึ่งไม่อาจหาได้จากสูตรปุ๋ยเคมีหลักที่นำเข้าและจำหน่ายทั่วไปในตลาด
4. เมื่อนำจำนวนการเลี้ยงสัตว์ทั้งหมดของประเทศไทยมาคำนวณปริมาณของธาตุอาหารหลักในรูปที่พืชนำไปใช้ได้ ได้แก่ ไนโตรเจน(N) ฟอสฟอรัส (P2O5) โปแตสเซี่ยม (K2O) จากมูลสัตว์ที่สัตว์แต่ละตัวขับถ่ายในช่วง 1 ปี โดยเปรียบเทียบกับราคาของธาตุอาหารหลักของปุ๋ยเคมีที่ประเทศไทยนำเข้าเมื่อปี 2564 พบว่า ในแต่ละปี มูลสัตว์จากปศุสัตว์หลัก 8 ชนิดนั้น ผลิตปุ๋ยไนโตรเจนได้มากถึง 924,632 ตัน 412,434 ตัน และ 653,683 ตัน ตามลำดับ คิดเป็นมูลค่าสูงถึง 94,592 ล้านบาทต่อปี
5. มูลค่าปุ๋ยธรรมชาติที่ได้จากคอกสัตว์จึงมีค่าเสมือนทองคำดำ สูงกว่ามูลค่าการนำเข้าปุ๋ยเคมีถึง 35% (เปรียบเทียบราคาเฉลี่ยของปีเดียวกัน)ทั้งนี้โดยไม่นับมูลค่าและความสำคัญของธาตุอาหารรองและธาตุอาหารเสริม
6. ข้อมูลและข้อเท็จจริงนี้เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ยืนยันว่าเกษตรอินทรีย์มีความสำคัญต่อประเทศไทย ทั้งในยามปกติและแม้ในยามวิกฤตที่เกษตรกรรายย่อยจำนวนมากต้องเผชิญกับราคาปุ๋ยเคมีและสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่มีราคาสูง ดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน
นี่เป็นทางเลือกในการลดการใช้ปุ๋ยเคมีของเกษตรกรรายย่อยที่ทำเกษตรกรรมตามแบบแผน และเป็นโอกาสสำหรับผู้ต้องการปรับเปลี่ยนไปสู่เกษตรอินทรีย์
จำนวนสัตว์ : กรมปศุสัตว์ 2563
ปริมาณมูลและธาตุอาหารของสัตว์แต่ละชนิด : Berdy and Wall 2002
ราคาปุ๋ย : สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร 2565
สถิติ : Biodiversity & Agroecology
#มูลสัตว์ #สัตว์ #สัตว์เศรษฐกิจ #สัตว์ปีก #ฟาร์ม #ฟาร์มสัตว์ #ปุ๋ย #ปุ๋ยคอก #เกษตร #เกษตรอินทรีย์ #เกษตรนานา
