02/03/2024
Maqaal: Maxaa haray oo la isku haystaa?
Waan salaamayaa dhamaan akhristayaasha sharafta leh, salaanta islaamka. Dadku wuxuu u qayb sammaa dhowr qaybood marka loo fiiriyo qiyaasta, cabiraadooda iyo aragatidooda ku aadan nolosha, isbadalka iyo aayo ka talintooda.
Qaar arka waxa dhacay oo qura (dhacdooyin h**e/Taariikh)
Dadka noocaan ah wa kuwo mar kasta aragtidooda iyo qiyaastooda ku saleeya wax horay u soo dhacay oo kaliya ama ha arkaan ama ha looga sheekeeyo taariikh ahaan. Tani waxay keentaa in qiyaastooda iyo aragtidooduba mar walba ku meeraysato hal meel oo qura, waxaana markasta ku adag inay horay uga socdaan meeshay joogeen oo ay la yimaadaan aragtiyo ka duwan ku wii h**e iyo isbadal.
Qaar arka wixii dhacay iyo waxa hada muuqda ama jira (Taariikh h**e/Wacyiga manta)
Dadka noocaan ah waxay awood u lee yihiin inay darsaan isla markaana wax ka bartaan dhacdooyinkii horay u dhacay, iskuna xiraan taariikhdii h**e iyo wacyiga hada muuqda si ay u helaan qiyaas iyo cabiraad aragtiyeed keeni karta sidii loo wajihi lahaa dhibaatooyinka jira ee hada muuqda, loona heli lahaa xal waara waqtiga dhow ee muuqda.
Qaar arka waxii dhacay, waxa hada muuqda iyo waxa imaan kara (odoros)
Dadka noocaan ah waxay si fiican u baaraan oo u darsaan wixii horay u dhacay (taariikhda) si ay u helaan isla mar kaana u fahmaan xiriirka dhab ta ah eeka dhexeeya wixii horay u soo maray iyo waxa hada muuqda iyo raadraaca ama saamaynta ay keeni karaan mustaqbalka dhow iyo kan fog labadaba. Dadkani waa kuwo markasta u heelan sidii wax looga baran lahaa taariikhda, isla markaana dadka loo iftiimin lahaa taariikhda madow iyo dhaxalkeeda, ayagoo si cilmiyaysan oo dhexdhexaad ah bulshada u tusayo saamaynta taariikhda madow iyo mugdiga laga dhaxlay. Waxay kaloo bulshada ku wacyi galiyaan saamaynta taariikhda, dhaqamada iyo caadooyinka wanaagsan ee bulshadu leedahay ee qayb ka ah isbadalka iyo horumarka bulshada. Dadkani waxay ka hortagaan oo ay joojiyaan in aysan mugdiga iyo taariikhda madow soo noqnoqon, isla markaana bulshada u jeexan wado cad oo ay dhamaan inta badan bulshadu u fahmaan inay tahay tii looga bixi lahaa mugdiga isla markaana lagu gaari lahaa horumar iyo midnimo.
Qaar aan fahamsanayn taariikhdooda, arag waxa muuqda, mustaqbalkana ka indho xiran
Dadka noocaan ahi uma baahna sharaxaad dheer. Kuwa noocaan ah waa kuwo ku sifoobay indho la’aan, dhago la’aan iyo caqli la’aan intaba.
Su’aasha aan rabo inaan la wadaago akhristayaasha oo in badan maskax dayda ku soo noq noqonaysay waxay tahay: Hadaynu nahay bulshada Soomaaliyeed, afarta nooc ee aan kor ku xusay, keebaynu ku sifownay?
Rabi talo ku filan.
W/Q: Cabdi qani C khaliif