09/01/2026
Phù thành túi mật - dấu chỉ chẩn đoán nhanh và hiệu quả sốc phản vệ ở CHÓ
Độ nhạy chẩn đoán 93%, độ đặc hiệu 98% - xuất hiện nhanh, vài phút sau khi tiếp xúc với dị ứng nguyên gây sốc phản vệ và phù thành túi mật kéo dài 24-48 giờ sau đó.
Vì sao đây là một dấu chỉ hiệu quả? Vì sốc là một quá trình luôn thay đổi và thay đổi khác nhanh qua các giai đoạn nên sẽ khá khó để đánh giá nếu chưa đủ kinh nghiệm và sự đánh giá đó cũng mang tính chủ quan theo từng bác sĩ. Siêu âm thấy Phù thành túi mật sẽ là một bằng chứng lưu lại đáng tin cậy thêm vào cho thông tin chẩn đoán.
Mình có thực hiện thủ thuật này vào mùa xuân hè vừa rồi, tuy nhiên rất may mắn là các bệnh thú của mình chỉ bị dị ứng nhẹ chứ không bị thành sốc phản vệ. Mình có em bulldog bị dị ứng phấn hoa và em chó lai ăn một con ong mà mình đã thực hiện siêu âm bụng và túi mật để kiểm tra xem có dấu hiệu sốc phản vệ hay không. Và lưu ý rằng khi chó chỉ bị nhẹ, không sốc phản vệ nguy hiểm tính mạng thì sẽ không thấy dấu hiệu này.
Vì sao sốc phản vệ gây phù thành túi mật? Cơ quan sốc ở chó và mèo rất khác nhau. Mình đã từng nhấn mạnh điều này trong các khoá học mình dạy ở Việt Nam khoảng thời gian trước và cũng giải thích với chủ nuôi hàng ngày trong công việc khám chữa bệnh của mình. Do các thụ thể histamine của chó nằm ở hệ tiêu hoá bao gồm dạ dày ruột và gan (ở mèo là hệ hô hấp), do đó, khi chó bị dị ứng, dấu hiệu đi kèm thường sẽ là tiêu chảy. Và phản ứng mạnh hơn của dị ứng là sốc phản vệ. Mình cũng đã từng chia sẻ các loại sốc ở các bài trước. Khi tế bào mát tiết ra histamine ồ ạt sẽ dẫn tới giãn mạch và tăng tính thấm của mạch khiến nước và một số chất sẽ di chuyển ra mô ngoại mạch. Lâu dần sẽ dẫn tới giảm thể tích tuần hoàn hypovolemia, Đây là lí do khiến chó bị sốc phản vệ sẽ thể hiện tích dịch xong bụng và phù thành mạch túi mật.
Hơn nữa, khi tĩnh mạch lớn ở gan xung huyết, giãn mạch, máu lưu thông kém càng làm cho cơ chế kể trên càng nghiêm trọng hơn và khiến cho phù thành túi mật xuất hiện nhanh và rõ ràng hơn giúp cho việc chẩn đoán đặc hiệu và nhạy hơn tích dịch xoang bụng. Tuy nhiên, cũng cần loại trừ các chẩn đoán phân biệt khác cũng gây ra xung huyết ở gan và phổ biến nhất trong số đó là suy tim phải ở chó.
Chi tiết thì mọi người đọc thêm ở các link bên dưới giúp mình nhe.
Keywords: gallbladder halo sign, halo effect, double rim effect
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8163112/
https://vetgirlontherun.com/podcasts/severe-canine-anaphylaxis-prognostic-information-and-mortality-rate-vetgirl-veterinary-continuing-education-podcasts/
https://blog.oncurapartners.com/blog/ultrasound-findings-in-anaphylaxis-what-the-gallbladder-can-tell-us
https://fastvet.com/wp-content/uploads/2018/09/02-General-2018-FINAL-Gallbladder-AX-FASTVet-Website-Cornell-ICAVA-AVMA-ACVIM.pdf