22/04/2026
🥩 Białko i aminokwasy w diecie pacjenta onkologicznego 🥩
W chorobie nowotworowej organizm psa lub kota funkcjonuje inaczej - jednym z największych wyzwań jest utrata masy mięśniowej. Dzieje się tak, ponieważ nowotwór wywołuje zaburzenia metaboliczne i stan zapalny, które przyspieszają rozpad białek w organizmie oraz zwiększają zapotrzebowanie na energię.
Co więcej, komórki nowotworowe „zużywają” dużą ilość energii i składników odżywczych na własny wzrost, przez co organizm zwierzęcia ma ich mniej do dyspozycji. Często pojawia się spadek apetytu, co jeszcze bardziej pogłębia utratę masy ciała - nawet jeśli zwierzę nadal je.
❗ Dlaczego to takie ważne?
Wraz z rozwojem kacheksji nowotworowej (utrata tkanki mięśniowej i tłuszczowej, spadek apetytu oraz przewlekły stan zapalny) pogarsza się odpowiedź organizmu na leczenie. Rzadziej dochodzi do remisji, a rokowania są mniej korzystne - dlatego tak istotne jest, aby jak najwcześniej przeciwdziałać tym zmianom, m.in. poprzez odpowiednie żywienie.
Z tych powodów białko i jego składniki, czyli aminokwasy, odgrywają kluczową rolę w żywieniu pacjentów onkologicznych.
Jaka jest rola białek?
✔️ pomagają utrzymać masę mięśniową
✔️ wspierają regenerację organizmu
✔️ wzmacniają układ odpornościowy
✔️ ograniczają wyniszczenie organizmu (kacheksję)
Czy potrzeba ich więcej?
Tak - u pacjentów onkologicznych zapotrzebowanie na białko jest często wyższe niż u zdrowych zwierząt, zwłaszcza gdy dochodzi do spadku masy ciała (wtedy nawet o 40%). Standardowa dieta może nie pokrywać tych potrzeb, a zbyt niska podaż białka sprzyja nasileniu utraty masy mięśniowej. Odpowiednie zwiększenie ilości białka lub jego suplementacja może pomóc ograniczyć ten proces.
W praktyce żywieniowej (Small Animal Clinical Nutrition, Hand et al.):
🔹psy: ok. 4–6 g/kg mc/dobę
🔹koty: ok. 6–8 g/kg mc/dobę
Liczy się jakość
Najważniejsze, aby białko było:
🔹 dobrze przyswajalne
🔹 wysokiej jakości
🔹 dopasowane do stanu zdrowia
Kluczowe aminokwasy
Niektóre z nich mają szczególne znaczenie:
🔸 leucyna - wspiera odbudowę mięśni
🔸 lizyna - ogranicza ich rozpad
🔸 arginina - wspiera odporność uczestnicząc m.in. w aktywacji komórek układu immunologicznego
🛡️ Wsparcie odporności ma ogromne znaczenie
Aktywacja komórek układu immunologicznego wpływa zarówno na odporność wrodzoną, jak i nabytą. Dzięki temu organizm lepiej radzi sobie z patogenami i jest mniej podatny na dodatkowe infekcje - a pacjenci onkologiczni są na nie szczególnie narażeni.
⚠️ Każdy pacjent jest inny - dlatego dieta powinna być zawsze dobierana indywidualnie.
📌 W kolejnym poście: węglowodany - jaką pełnią rolę i czy rzeczywiście są problemem u pacjentów onkologicznych.
____________________
W naszej klinice pacjentami onkologicznymi opiekują się:
lek. wet. Anna Rajska-Krysa
lek. wet. Paulina Jodłowska
lek. wet. Natalia Wiak-Szypryt
Dietetyką zajmuje się:
Hanna Lewandowska
(na podstawie: Amaral et al., Frontiers in Veterinary Science, 2024)
