Dogfulness

31/03/2026

Psy były z ludźmi dużo wcześniej, niż sądziliśmy.

Naukowcy właśnie potwierdzili genetycznie najstarszego znanego psa: żył około 15 800 lat temu. To ponad 5000 lat wcześniej niż poprzedni najstarszy genetycznie potwierdzony przypadek.

Ale najciekawsze nie jest nawet to, że ten pies jest taki stary, a to, że podobnie stare psy z Turcji, Anglii i Szwajcarii okazały się genetycznie bardzo do siebie podobne. Czyli 14–16 tysięcy lat temu psy nie były lokalną ciekawostką w jednym miejscu. Były już szeroko obecne w różnych częściach zachodniej Eurazji.

I to nie w świecie rolników, wsi i hodowli, tylko dużo wcześniej - u łowców-zbieraczy. To mocno zmienia obraz początku relacji człowieka z psem. Pies nie wygląda tu jak późny dodatek do osiadłego życia. Coraz bardziej wygląda jak bardzo stary towarzysz człowieka.

Do tego dochodzi jeszcze kontekst tych znalezisk: psy pojawiają się w wyraźnym związku z ludźmi, a kilka tysięcy lat później są już chowane razem z nimi. A więc nie chodziło tylko o obecność zwierzęcia obok człowieka, ale o relację, która dość wcześnie zaczęła mieć znaczenie społeczne.

Im więcej wiemy o najstarszych psach, tym mniej wyglądają one jak przybłąkane wilki, a coraz bardziej jak realni uczestnicy ludzkiego świata, i to od bardzo dawna.

Źródło: doi: 10.1126/science.zc930pd

30/03/2026

Przez lata patrzono na relację psa z opiekunem głównie przez pryzmat separacji. Opiekun odchodzi, pies coś robi lub nie i z tego wyciąga się wnioski o relacji.
Problem w tym, że podobne zachowania mogą mieć zupełnie różne znaczenie.

Pies, który stale trzyma się blisko opiekuna, nie musi być „bezpiecznie przywiązany”. Może równie dobrze nie umieć eksplorować, nie radzić sobie z dystansem albo regulować się tylko przez kurczowe trzymanie człowieka blisko. Z zewnątrz wygląda podobnie. W środku — to już nie to samo.

W drugą stronę też - pies, który w takiej sytuacji woli być z opiekunem niekoniecznie czuje, że musi z nim być. Nie zawsze to oznaka niezrównoważonej relacji, choć faktycznie tak bywa.

Nie wystarczy patrzeć na to, co dzieje się po rozstaniu. Trzeba patrzeć na relację wtedy, gdy pies i opiekun są razem, w zwykłej codzienności.

Czy pies potrafi odejść i zająć się swoimi sprawami?
Czy wraca do opiekuna z własnej inicjatywy?
Czy bliskość daje oparcie, czy raczej blokuje autonomię?
Czy zachowania psa (i opiekuna) są elastyczne?

To może mówić o relacji więcej niż sama reakcja na odejście od psa.

Z tej perspektywy separacja nie tyle „tworzy” problem, co raczej ujawnia to, co już wcześniej było obecne w organizacji relacji.

To ważne także praktycznie. Bo stres przy rozstaniu nie musi automatycznie oznaczać złego stylu przywiązania. I odwrotnie: pies, który wydaje się bardzo przywiązany, nie musi wcale funkcjonować w sposób bezpieczny i stabilny.

___
Kim, J.-k. (2026). A non-separation diagnostic framework for assessing canine attachment structure. Frontiers in Veterinary Science, 13, Article 1802205.

12/03/2026

Taiga wzięła udział w międzynarodowym badaniu na Wydział Psychologii UW dotyczącym komunikacji między ludźmi i psami.

Jeśli sądzisz, że Twojemu psu też mogłoby się podobać takie doświadczenie (są zagadki, dostaje się smaczki, ale nie bardzo dużo) - napisz komentarz - skontaktuję się z Tobą.
Warunek - mies nie może się bać ludzi, nie może być też wcześniej szkolony metodą Do as I do.
Projekt odbywa się w Warszawie na kampusie na Ochocie.

12/03/2026

Wczesna trauma może zostawiać ślad nie tylko w zachowaniu psa, ale też w pracy jego układu pokarmowego.

To zmienia sposób patrzenia na część przewlekłych problemów. U niektórych psów trudności trawienne i trudności behawioralne mogą nie być dwoma oddzielnymi sprawami, ale dwoma przejawami tej samej dysregulacji rozwijającej się na osi jelito–mózg.

To szczególnie istotne wtedy, gdy w historii psa pojawiały się trudne doświadczenia we wczesnym okresie życia: silny stres, chaos, brak bezpieczeństwa, przedwczesne oddzielenie, choroba, ból czy inne formy przeciążenia organizmu. Taki start może wpływać nie tylko na późniejsze reagowanie emocjonalne, ale też na regulację stresu, funkcjonowanie organizmu i pracę układu pokarmowego.

W praktyce oznacza to, że przy psie z przewlekłymi problemami trawiennymi warto pytać nie tylko o dietę, wyniki badań i leczenie, ale też o historię życia i równoległe trudności behawioralne. I odwrotnie: przy psie z problemami behawioralnymi warto brać pod uwagę także ciało, w tym przewlekły dyskomfort i objawy ze strony układu pokarmowego.

To nie znaczy, że u podłoża każdych objawów ze strony przewodu pokarmowego leży stres, a u podłoża każdych trudności behawioralnych — zaburzenia w obrębie osi jelito–mózg. Chodzi raczej o to, że te dwa obszary mogą być ze sobą powiązane znacznie silniej, niż zwykle zakładamy — zwłaszcza u psów z trudną historią rozwojową.

Czasem warto spojrzeć całościowo i przesunąć perspektywę: z pytania „co jest nie tak z jelitami?” albo „co jest nie tak z zachowaniem?” na pytanie „co wydarzyło się wcześniej i jak wpłynęło to na cały system regulacji tego psa?”.

Źródło:
Jennings, R. L. (2025). Early Life Trauma as a Potential Contributor to Presumptive Gut-Brain Interaction Disorders: A Retrospective Case Series in Dogs with Chronic Gastrointestinal and Behavioral Comorbidities. Master of Science thesis, The Ohio State University.

09/03/2026

Wiele psów popada w zachowania kompulsywne: uporczywe wylizywanie, gonienie cienia lub świateł, uporczywe bieganie za piłką itp. Zwykle mówi się o nich jak o „nawyku”, który wymknął się spod kontroli.

Nowe badanie podsuwa jednak ciekawszą możliwość: być może takie zachowania nie zawsze są tylko bezmyślnym automatem, ale sposobem radzenia sobie.

Przez lata dominowało myślenie, że kompulsja to efekt nawyku — organizm powtarza jakieś działanie tak długo, że zaczyna robić to właściwie automatycznie. W niedawnym badaniu okazało się jednak coś innego. Zwierzęta nadal kierowały się tym, jaki skutek ma ich działanie, zamiast po prostu przejść w czysto nawykowy tryb.

To sugeruje, że część zachowań kompulsywnych może wynikać nie tyle z braku kontroli, ile z jej sztywnej, nieelastycznej formy. Innymi słowy: organizm nie tyle „wyłącza myślenie”, ile uporczywie trzyma się jednego sposobu osiągnięcia ulgi, poczucia bezpieczeństwa, przewidywalności albo zmniejszenia napięcia.

Czasem problemem nie jest więc jak brak kontroli nad zachowaniem, lecz jak nadmierne przywiązanie do jednego sposobu obniżania napięcia i nadmiernie utrzymywanie kontroli działania.

Źródło:
Abiero, A. R., Gladding, J. M., Iredale, J. A., Drury, H. R., Manning, E. E., Dayas, C. V., Dhungana, A., Ganesan, K., Turner, K., Becchi, S., Kendig, M. D., Nolan, C., Balleine, B., Castorina, A., Cole, L., Clemens, K. J., & Bradfield, L. A. (2026). Dorsomedial striatal neuroinflammation causes excessive goal-directed action control by disrupting astrocyte function. Neuropsychopharmacology, 51, 486–496.

04/03/2026

Ukazał się mój kolejny artykuł na temat życia społecznego psów - tym razem o relacjach między psami i ludźmi i uzależnianiu psów od opiekunów.
Kto ma cierpliwość - zapraszam do czytania, wrzucę link w komentarzu. Będę też umieszczać tu główne wątki - krócej i bardziej przystępnym językiem.

22/02/2026

Wydział Psychologii UW Stosowana Psychologia Zwierząt - pierwsze ćwiczenia w semestrze. Pies nie słucha, woli patrzeć przez okno ;-)

15/02/2026

Wąski chodnik. Dwie smycze. Dwa psy naprzeciw siebie.
To nie wróży dobrze.

W mieście spotkanie psów rzadko jest neutralne. Częściej spotykają się dwie psie historie — i to w tych samych sytuacjach, w których już kiedyś było trudno. Spotkania na chodniku i na smyczy to często kontakt o wysokim koszcie i niskiej wartości. Nie znaczy to jednak, że psy nie powinny spotykać innych psów.

Na blogu: czemu „nie chcę” ze strony psa bywa reakcją na format spotkania a nie na psy jako takie. Link w komentarzu.

03/02/2026

W mieście psy są cały czas „wśród psów”. I często są samotne.

To trochę jak życie w mieście: mijasz ludzi na klatce, słyszysz ich za ścianą, spotykasz w sklepie, ale to jeszcze nie znaczy, że masz życie społeczne.

Duża część psich kontaktów to "mijanki" — na smyczy, w pośpiechu, w wąskich przejściach, pod presją ludzkich decyzji. Dla psa to zwykle nie jest spotkanie, tylko szybka ocena: czy jest bezpiecznie i czy w ogóle mam wybór.

Relacja zaczyna się tam, gdzie pojawia się powtarzalność i przewidywalność. Gdzie psy robią coś razem. Tam układ nerwowy wreszcie może zejść z trybu „skanowania”.

O tym, dlaczego krótkie spotkania nie zastępują więzi i jakie to ma konsekwencje, piszę szerzej na blogu. Link w komentarzu.

31/01/2026

Chwalipost!

Ukazał się mój artykuł naukowy „Disconnected Lives” — o społecznej deprywacji psów w mieście i o tym, jakie to ma koszty dla regulacji emocji oraz dobrostanu psów.

Link do tekstu wrzucam w komentarzu.

A tutaj będę przez najbliższy czas wyciągać z niego najważniejsze wątki — krócej i normalnym językiem.

24/01/2026

!!!

11/01/2026

!

Jak już wiecie, zaczynamy zabierać psy z Kocham Psisko. Schronisko zostało formalnie zamknięte, ale psy tam nadal są, a my nie możemy udawać, że tego nie widzimy.

Żeby to było możliwe, musimy zrobić miejsce, dlatego uruchamiamy cały łańcuch działań. Część naszych psów musi trafić do domów tymczasowych i gotowa część do adopcji. WYŚLIJ ANKIETĘ, ZADZWONIMY, JEŚLI SPEŁNIASZ CHOCIAŻBY WARUNKI LOKALIZACYJNE:
JEŚLI MOŻESZ DAĆ DOM TYMCZASOWY- WYŚLIJ ANKIETĘ ❤️🙏🏼 (tutaj przeczytasz na czym to polega: https://fundacjajudyta.com/domy-tymczasowe/)
https://bit.ly/ankieta_domy_tymczasowe
📍Warszawa
📍Trójmiasto
📍 Łódź

Z całego serca dziękujemy schronisku na Paluchu oraz schronisku w Płocku, którzy zadzwonili z chęcią pomocy. Dzięki nim kolejne psy mają szansę na bezpieczne jutro. 𝐉𝐞ś𝐥𝐢 𝐣𝐞𝐬𝐭𝐞ś 𝐩𝐫𝐳𝐞𝐝𝐬𝐭𝐚𝐰𝐢𝐜𝐢𝐞𝐥𝐞𝐦 𝐬𝐜𝐡𝐫𝐨𝐧𝐢𝐬𝐤𝐚 𝐢 𝐦𝐨ż𝐞𝐬𝐳 𝐩𝐨𝐦ó𝐜, 𝐨𝐝𝐞𝐳𝐰𝐢𝐣 𝐬𝐢ę 𝐛𝐞𝐳𝐩𝐨ś𝐫𝐞𝐝𝐧𝐢𝐨 𝐝𝐨 𝐧𝐚𝐬. Na tym etapie zależy nam na współpracy ze schroniskami, nie z osobami prywatnymi przy przekazywaniu psów z Kocham Psisko.

Osoby prywatne zapraszamy do adopcji naszych Judyciaków, podarowania domów tymczasowych dla podopiecznych z naszego Azylu i Szczeniaczkowa, bo to właśnie w ten sposób zwalniamy miejsca dla psów z Kocham Psisko. Trzecia, bardzo ważna opcja, jeśli ktoś z Was chce wziąć psa bezpośrednio z Kocham Psisko, po prostu tam jedźcie. To też realna pomoc tu i teraz, jednak pamiętajcie, że TO NIE SĄ JESZCZE NASI PODOPIECZNI, NIE ZNAMY TYCH PSÓW.

Żebyśmy mogli to wszystko spiąć logistycznie i fizycznie, potrzebujemy też wsparcia rzeczowego. Poniżej przedstawiamy listę rzeczy, których pilnie potrzebujemy:
Karma sucha Josera Festival
Karma Brit Mono Protein - puszki
Środki czystości (podłogi, okna, produkty do prania)
Koce, ręczniki - używane lub nowe
Smyczy, obroży, szelek (każdy rozmiar)
Misek na wodę i jedzenie
Podkładów higienicznych
Rękawiczek jednorazowych (S, M, L, XL)
Ręczników papierowych
Preparatów przeciwpasożytniczych
Suplementów i probiotyków
ADRES DO WYSYŁKI:
Fundacja dla szczeniąt JUDYTA
Nowy Białynin 43
96-513 Nowa Sucha
[email protected]

Dziękujemy wszystkim, którzy są z nami, bez Was nie da się tego zrobić.

𝗕𝗟𝗜𝗞 𝗻𝗮 𝘁𝗲𝗹𝗲𝗳𝗼𝗻 𝟳𝟵𝟱 𝟴𝟵𝟬 𝟴𝟵𝟬
Millenium: 34116022020000000484127774
IBAN: PL 34116022020000000484127774
SWIFT: BIGBPLPW
Nowy Białynin 43 96-513 Nowa Sucha
𝗣𝗮𝘆𝗣𝗮𝗹 - 𝐟𝘂𝗻𝗱𝗮𝗰𝗷𝗮𝐣𝘂𝗱𝘆𝘁𝗮@𝘄𝗽.𝗽𝗹