18/05/2025
W maju samce batalionów (Calidris pugnax) prezentują się z najciekawszej strony - zachwycają zmiennością upierzenia i oryginalnymi popisami godowymi. W tym czasie, toczą zacięte bezkrwawe walki o względy znacznie skromniej ubarwionych samic. Przyjęło się, że nie ma 2 jednakowo ubarwionych samców co było pretekstem do ogłoszenia konkursu którego zwycięzca miał otrzymać wysoką nagrodę finansową w zamian za udokumentowanie 2 jednakowo ubarwionych „kogucików”. Podobno konkurs nadal pozostaje nierozstrzygnięty.
Na tokowisku samce reprezentują 3 podstawowe strategie zachowań, które mają ścisłym związek z kolorystyką upierzenia poszczególnych osobników. Są tam przede wszystkim tzw. rezydenci (80-95% samców) zwykle ciemno upierzone, dominujące zarówno pod względem zachowania jak i liczebności – wywalczają sobie stałe i najlepsze miejsca na tokowisku. Kolejnym typem są samce satelitarne (5-20%) zwykle osobniki o jasnym upierzeniu z dużą domieszką bieli. Są one tolerowane przez rezydentów, z którymi prowadzą skomplikowaną grę zespołową. Polega ona głównie na pozorowanych walkach, w trakcie których samiec satelitarny jest zawsze tym „słabszym” i pozwala osobnikowi z ciemnym upierzeniem atakować się co jest kluczowym elementem skomplikowanej gry. Do prawdziwych potyczek dochodzi tylko między rezydentami jednak jak się wydaje, samice bardziej interesują się przedstawieniem które oferują im pary lub grupki składające się z rezydentów i samców satelitarnych. Ostatnim, a zarazem najrzadziej występującym typem są tzw. samce marginalne, które stanowią mniej niż 1%. Osobniki w tym typie nie posiadają pysznych kryz i czubów, a ich maskujące upierzenie powoduje, że na pierwszy rzut oka trudno je odróżnić od samic. Samce marginalne, ukrywają się między samicami i spokojnie czekają na swoją okazję, która pojawia się kiedy osobniki dominujące i satelitarne skupione są na swoich walecznych pokazach. Każda z trzech opisanych strategii samców ma tylko 1 cel – przekazanie genów, czyli kopulacja z jak największą liczbą samic (bataliony to ptaki poligamiczne).
W ptaszarni warszawskiego zoo, bataliony utrzymywane są od połowy lat 90tych XX wieku, a obecnie grupę tworzą 34 osobniki z czego 16 to samce. Wśród samców przeważają rezydenci czyli osobniki w ciemnym typie upierzenia i co ciekawe, do tej pory nie pojawił się ani jeden samiec marginalny. Każdego roku nasze stado powiększa się ponieważ od lat z powodzeniem udaje się nam rozmnażać ten ciekawy gatunek.
Z początkiem czerwca samce zaczynają gubić swoje ozdobne pióra i po miesiącu przyjmują szatę spoczynkową. Cały spektakl trwa zaledwie 6 tygodni, więc zostało niewiele czasu na podglądanie tych wyjątkowych ptaków ;)
Zdjęcia D.Aleksandrovich
