25/12/2016
Wrodzone przemieszczenie moczowodów (wrodzona ektopia moczowodowa), jest najczęstszą przyczyną wczesnego nietrzymania moczu u psów. Typowym objawem choroby jest występowanie nietrzymania moczu od urodzenia zwierzęcia lub pojawienie się go w wieku szczenięcym. Przyczynami rozwoju ektopii mogą być czynniki dziedziczne i/lub zaburzenia gospodarki witaminowej w organizmie ciężarnej matki. Wyróżniane są 2 rodzaje ektopii moczowodowej (śródścienna i zewnątrzścienna). U psów najczęściej stwierdzana jest jednostronna ektopia śródścienna (moczowód biegnie w ścianie pęcherza moczowego, omija jego światło i otwiera się do światła cewki moczowej).
Diagnostyka wady opiera się na zebraniu odpowiedniego wywiadu i ustaleniu momentu, w którym właściciel zwierzęcia zauważył zaburzenia w trzymaniu moczu. Potwierdzenie obecności ektopii moczowodowej można uzyskać na podstawie wyników urografii dożylnej, uro-tomografii komputerowej, ultrasonografii i uretrocystoskopii.
Skuteczne leczenie ektopii wymaga przeprowadzenia operacji korygującej nieprawidłowe ujście moczowodu. W przypadku ektopii śródściennej można dokonać stomatyzacji ektopowego moczowodu na wysokości trójkąta pęcherza moczowego (neoureterostomii) lub jego replantacji (neoureterocystostomii).
Klasyczny dostęp operacyjny wykorzystywany do leczenia ektopii moczowodowej u małych zwierząt wymaga szerokiego otwarcia jamy brzusznej, cięciem sięgającym od pępka do spojenia łonowego. Alternatywą dla tego dostępu stosowaną u dzieci, może być przeprowadzenie zabiegu przy wykorzystaniu ograniczonego dostępu do jamy brzusznej, czyli minilaparotomii. U psów zabieg polega na wykonaniu krótkiego cięcia w linii pośrodkowej jamy brzusznej (długości około 5 cm.), w okolicy ostatniej pary sutek. Po otwarciu jamy brzusznej pęcherz moczowy jest przemieszczany na zewnątrz i wykonywana jest operacja na moczowodach. Zabieg kończy się odprowadzeniem pęcherza z powrotem do jamy brzusznej i zamknięciem rany operacyjnej.
W okresie pooperacyjnym zwierzęciu podawane są antybiotyki i leki przeciwbólowe. Przez 10 dni po zabiegu konieczne jest ograniczenie ruchu zwierzęcia i ochrona rany operacyjnej przed lizaniem. Ze względu na małą inwazyjność zabiegu operowane zwierzęta szybko wracają do zdrowia.
Prezentowany pacjent, to buldożek francuski, suczka w wieku 13 miesięcy. Po wykonaniu minilaparotomii przedłonowej i otwarciu pęcherza moczowego stwierdzono u niej obustronną ektopię moczowodową. Po lewej stronie stwierdzono ektopię wewnątrzścienną. Moczowód prawidłowo wchodził do pęcherza moczowego, jednak nie otworzył się w jego świetle, tylko przechodząc pod błoną śluzową pęcherza biegł dalej do cewki moczowej. Po prawej stronie występowała ektopia rynienkowa. Tutaj też moczowód prawidłowo wchodził do pęcherza moczowego, jednak w jego świetle otworzył się długą rynienką, sięgającą do cewki moczowej. W trakcie operacji przeprowadzono stomatyzację lewego moczowodu (wytworzono jego ujście w pęcherzu moczowym) i zamknięto rynienkę prawego moczowodu.
Na kolejnych zdjęciach widoczne jest: wyłonienie pęcherza moczowego z jamy brzusznej. Następnie po otwarciu pęcherza stwierdzono lewostronną ektopię wewnątrzścienną i prawostronną rynienkową. W kolejnym etapie zabiegu wytworzono nowe ujście lewego moczowodu i zamknięto rynienkę prawego. Na ostatnim zdjęciu widoczna jest zamknieta rana minilaparotomijna zabezpieczona maścią antyseptyczną.
Piotr Trębacz
