14/05/2026
🚨 Dlaczego dziś piszemy o hantawirusie?
W maju 2026 roku WHO poinformowała o ognisku zachorowań na pokładzie holenderskiego statku wycieczkowego MV Hondius, płynącego przez Atlantyk Południowy z Argentyny. Potwierdzono 8 przypadków zakażenia szczepem Andes – trzy osoby zmarły, jedna przez długi czas pozostawała w stanie krytycznym. To pierwszy w historii potwierdzony przypadek transmisji tego wirusa między ludźmi na statku. WHO, ECDC i polski GIS objęły sytuację międzynarodowym nadzorem epidemiologicznym.
To dobry moment, żeby wyjaśnić: czym jest hantawirus, gdzie występuje – i dlaczego lekarze weterynarii odgrywają kluczową rolę w ochronie przed takimi zagrożeniami.
🦠 Czym jest hantawirus?
Hantawirus to wirus z rodziny Hantaviridae, przenoszony na ludzi przede wszystkim przez gryzonie – nornice, myszy polne i szczury. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą wziewną – przez wdychanie powietrza skażonego moczem, kałem lub śliną zakażonych zwierząt. Nie trzeba nawet bezpośredniego kontaktu ze zwierzęciem.
Wirus wywołuje dwie groźne jednostki chorobowe:
🔴 HFRS – gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (Europa, Azja); śmiertelność do 10%
🔴 HPS/HCPS – hantawirusowy zespół płucny (obie Ameryki); śmiertelność nawet 40–50%
Choroba zaczyna się jak ciężka grypa – gorączka, bóle mięśni, głowy. To sprawia, że jest łatwo mylona z infekcjami sezonowymi i opóźnia właściwą diagnozę.
⚠️ Nie istnieje powszechnie dostępna szczepionka ani lek przyczynowy. Leczenie jest wyłącznie objawowe.
🌍 Gdzie notowano ogniska?
Hantawirusy występują na całym świecie, a ich zasięg jest szerszy, niż większość ludzi przypuszcza:
🇵🇱 Polska – kraj endemiczny dla szczepów Puumala i Dobrava. Do stycznia 2024 r. potwierdzono łącznie 242 przypadki HFRS, w 2025 r. – kolejne 19 zakażeń. Zdecydowana większość pochodzi z województwa podkarpackiego. Realna liczba zakażeń jest prawdopodobnie znacznie wyższa – badania wykazały przeciwciała u kilku procent polskich leśników, co wskazuje na liczne ciche zakażenia.
🇪🇺 Europa – rocznie rejestruje się ponad 1 000–2 000 przypadków (głównie Finlandia, Szwecja, Niemcy, kraje bałkańskie). W 2023 r. odnotowano 1 885 zakażeń w całej UE.
🌎 Ameryka Południowa – szczep Andes, odpowiedzialny za tegoroczne ognisko na MV Hondius, endemiczny dla Argentyny i Chile. Jedyny hantawirus zdolny do przenoszenia się między ludźmi.
🌏 Azja Wschodnia – Chiny, Korea Południowa i Rosja to obszary o najwyższej zapadalności na świecie – kilka tysięcy przypadków rocznie.
🌐 Szacunkowo 10 000–100 000 zakażeń rocznie na świecie – przy czym eksperci podkreślają, że znaczna część pozostaje nierozpoznana lub niezgłoszona.
🐾 Dlaczego to sprawa weterynaryjna?
Hantawirus to klasyczny przykład choroby odzwierzęcej (zoonozy) – patogen krążący w populacjach zwierząt, który przekracza barierę gatunkową i zagraża człowiekowi. Ponad 60% wszystkich nowych chorób zakaźnych identyfikowanych u ludzi pochodzi właśnie od zwierząt.
Lekarze weterynarii są na pierwszej linii tej niewidzialnej granicy. Monitorując stan zdrowia zwierząt, zarówno dzikich, hodowlanych i towarzyszących – oraz uczestnicząc w nadzorze epidemiologicznym, pełnią kluczową rolę w ochronie zdrowia całej populacji.
🌍 One Health – jedno zdrowie, jedna odpowiedzialność
Zasada One Health mówi wprost: zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska są ze sobą nierozerwalnie połączone. Ognisko na MV Hondius, śmierci z powodu szczepu Andes w Argentynie, przypadki HFRS w polskich lasach – to wszystko dowody potwierdzające ten fakt.
Dlatego lekarze weterynarii są nieodzownym ogniwem systemu ochrony zdrowia publicznego. Bez weterynarii nie ma pełnej i skutecznej ochrony zdrowia u ludzi.
✅ Jak się chronić?
• Unikaj kontaktu z odchodami i gniazdami gryzoni
• Przed sprzątaniem starych pomieszczeń (szopy, piwnice, strychy) – wywietrz je i użyj środka dezynfekcyjnego
• Używaj maseczki ochronnej i rękawic przy pracach w zagrożonych miejscach
• Zgłaszaj lekarzowi objawy grypopodobne po ekspozycji na gryzonie lub ich środowisko
Hondius
