14/02/2019
Brak chęci konia do współpracy z jeźdźcem, brak energii, skrócone kroki, sztywność szyjnego i piersiow- lęźdźwiowo- krzyżowego odcinka kręgosłupa są częstymi niespecyficznymi oznakami słabej wydajności koni ze względu na urazy mięśniowo-szkieletowe.
Określenie przyczyn powodujących słabą wydajność sportową koni wymaga skupienia się na historii danego przypadku, jak również na szczegółowym badaniu ortopedycznym włączając w to obserwację konia pod jeźdźcem.
Znana na całym świecie specjalistka z dziedziny ortopedii koni dr Sue Dyson, z którą miałem ogromną przyjemność pracować zarówno w Newmarket jak i w Emiratach Arabskich, uważa, że wiele zaburzenia mięśniowo-szkieletowych powodujących słabą wydajność koni może pojawiać się powoli lub może także przypominać inne dolegliwości takie jak na przykład wrzody żołądka. Zdaniem dr Dyson rodzaj manifestacji bólu przez konia podczas jazdy zależy od jego temperamentu oraz od jego tolerancji na ból.
Dr Dyson wyróżnia następujące zachowania koni podczas jazdy spowodowane urazami mięśniowo-szkieletowy:
niechęć do przyjmowania siodła, kładzenie uszu, machanie ogonem, próba gryzienia lub kopania jeźdźca w momencie dopinania popręgu, brak energii, usztywnienie koni zwłaszcza w pracy na kole, brak odpowiedzi konia na pomoce, przekręcanie głowy lub szyi, unoszenie głowy podczas jazdy, koń może zacząć wierzgać lub stawać dęba, koń przestaje kłusować i galopować na dwóch liniach, jeździec zaczyna czuć różnicę w jeździe na prawą i lewą wodzę, koń zaczyna nam się kłaść w zakrętach i ucieka z głową na zewnątrz zakrętu.
Często można usłyszeć od jeźdźca takiego konia, że koń "wisi" na przodzie, chowa się za wędzidłem i że nie ma "mocy od zadu".
Spoglądając na głowę konia podczas jazdy można zaobserwować następujące reakcje na ból:
otwieranie pyska, zgrzytanie zębami, kładzenie uszu, wyciąganie języka, rozszerzanie nozdrzy.
Zdaniem Sue Dyson badanie przyczyn dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego jest trudne i czasochłonne oraz wymaga doświadczenia w diagnostyce kulawizn. Kluczowe w diagnostyce słabej wydajności sportowej koni jest badanie ortopedyczne ze szczególnym naciskiem na znieczulenia okołonerowe oraz ich wpływ na zachowanie konia podczas jazdy. Szybkie rozpoznanie przez trenera i jeźdźca wyżej wymienionych zachowań konia, pozwoli na szybką diagnostykę przyczyn kulawizn małego stopnia, a co za tym idzie skróci okres rehabilitacji oraz zniweluje ryzyko pogłębienia się urazu.
Jedną z najczęstszych przyczyn słabej wydajności sportowej koni jest zapalenie przyczepu początkowego mięśnia międzykostnego kończyny miednicznej z wtórnym zapaleniem stawu krzyżowo-biodrowego.
Badanie ultrasonograficzne jest bardzo istotne w diagnostyce urazów przyczepu początkowego mięśnia miedzy kostnego. Bardzo ważne jest porównanie mięśnia międzykostnego w obu kończynach, które przedstawione jest na załączonym obrazku.
Poniższy przypadek to 7 letni wałach ujeżdżeniowy, u którego jeździec zauważył usztywnienie konia podczas jazdy w lewo, problemy z tranzycjami kłus-galop, galop-kłus, problemy z lotnymi zmianami nóg oraz słabą jakość piruetów w lewo.
Wszystkie symptomy ustąpiły po znieczuleniu przyczepu początkowego mięśnia międzykostnego w kończynie lewej miednicznej, a badanie ultrasonograficzne wykazało znaczne powiększenie mięśnia międzykostnego w porównaniu z kończyną prawą (16mm vs 10mm), zwiększoną hypoechogenność oraz utratę dogrzbietowej definicji jak również utratę podłużnego ułożenia włókien.
