03/08/2016
KLESZCZE A CHOROBY ODKLESZCZOWE. Jak się chronić ? Jak leczyć choroby odkleszczowe? I co grozi naszemu Pupilowi ?
1. Dlaczego powinniśmy zabezpieczać naszego psa przed kleszczami?
Musimy pamiętać, że kleszcze są nosicielami pierwotniaków i bakterii powodujących choroby zarówno u naszych pupili jak i u nas samych.
2. W jakich miesiącach należy stosować środki przeciwkleszczowe, kiedy zagrożenie jest największe?
Wydawać by się mogło, że największe zagrożenie występuje w miesiącach wiosennych oraz późną jesienią, ale jak się okazuje nawet w grudniu notujemy zachorowania na choroby odkleszczowe.
Zatem istotna jest temperatura otoczenia, a nie pora roku.
Dlatego proponuję zabezpieczać zwierzęta regularnie przez cały rok.

Ixodes ricinus | Źródło: The Beauty of Parasites 2014 (BAYER)
3. Gdzie powinniśmy spodziewać się częstszego występowania kleszczy ?
Największym zagrożeniem dla człowieka i domowych zwierząt są dwa gatunki kleszczy:
kleszcz pospolity (Ixodes ricinus),
kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus).
Kleszcz pospolity w niewielkim stopniu do tej pory brany pod uwagę jako wektor Babeszjozy. To jednak się zmienia i obecnie zalicza się i jego jako sprawcę przenoszenia tej groźnej choroby dla psów. Jest on także głównym wektorem dla Boreliozy.
Występuje na podmokłych terenach głównie w lasach liściastych i mieszanych a także w parkach miejskich, wzdłuż leśnych dróg i ścieżek spacerowych. Ulubionym jego miejscem przebywania są pogranicza lasów i łąk. Ma zwiększoną aktywność w rannych godzinach około 8-mej a następnie około 15-tej do 24. Jest to mechanizm obronny przed wyschnięciem na które kleszcz ten jest bardzo wrażliwy.
Kleszcz łąkowy występuje na skwerach, w ogrodach , ogródkach działkowych, pastwiskach , parkach, silnie zakrzewionych obszarach. Jest on prawdopodobnie najczęstszą przyczyna zakażeń babeszjozy u psów.
4. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów przeciw kleszczom. Występują w formie obroży, sprayu czy płynnego roztworu. W jaki sposób efektywnie stosować każdy z preparatów? Czy któryś z nich zapewnia lepszą ochronę od innych?
Faktycznie obecnie mamy dostęp do wielu preparatów chroniących nasze psie pociechy przeciw kleszczom.
Preparaty typu spot-on w formie kropelek wylewanych na skórę karku po rozsunięciu sierści nadają się dla wszystkich zwierząt, tych o krótszym jak i dłuższym futerku. Należy jednak pamiętać o regularnym zabezpieczeniu raz na 3-4 tygodnie.
Kolejną bardzo istotną rzeczą z której być może nie wszyscy Państwo zdajecie sobie sprawę jest fakt iż niektórych z dostępnych preparatów spot-on nie wolno stosować u kotów.
Dlatego jeśli w domu macie Państwo bardzo zaprzyjaźnione ze sobą psy i koty nie stosujcie preparatów, w których składzie jest permetryna niebezpieczna dla kotów.
Obroże zaleca się do stosowania u zwierząt z krótką sierścią, tak aby substancja czynna zawarta w obroży została rozprowadzona na skórze , w mniejszej części na sierści. Czas działania niektórych obroży to 7-8 miesięcy .
Sprej ja szczególnie zalecam dla mniejszych zwierząt tych o niewielkiej masie ciała, ponieważ ilość preparatu należy przeliczyć na kilogramy masy ciała. Producent – jednego z dostępnych na rynku preparatów zaleca od 3-6 ml na kg masy ciała, co odpowiada 2-4 naciśnięć dozownika pompki w przypadku flakonów o pojemności 250 ml. Należy równomiernie rozpylić preparat „pod włos” odgarniając sierść zwierzęcia tak, aby dotarł on do skóry na grzbiecie, plecach, karku, stronie bocznej i brzusznej tułowia oraz na nogach. Następnie preparat należy dokładnie wetrzeć w skórę zwierzęcia. Co w przypadku „dobrze zbudowanego” abo dobrze „umięśnionego” kociego pupila zazwyczaj kończy się jego kąpielą w takim preparacie. Następnie zaleca się pozostawić zwierzę do całkowitego wyschnięcia sierści.
I co bardzo ważne zaleca się szczególną ostrożność przy nanoszeniu preparatu na głowę, szczególnie w okolicy oczu.
Tak więc biorąc to wszystko pod uwagę znając cierpliwość i wytrzymałość naszych szczególnie kocich pupili, życzę powodzenia podczas tej misji… :)
Dlatego wszystkie preparaty mają swoje tak zwane plusy i minusy: kropelki są kłopotliwe ponieważ należy pamiętać o ich regularnym stosowaniu, obroże są wygodne, zakładamy je raz na kilka miesięcy i możemy o nich zapomnieć tym bardziej, że dostępne są już takie które pies swobodnie może nosić również podczas deszczu . Sprej jest jak najbardziej zalecany dla psiaków i kociaków o bardzo niewielkiej masie ciała.
Różnorodność preparatów jest tak olbrzymia, że każdy powinien znaleźć ten najbardziej odpowiedni dla swojego pupila jak i dla siebie :)
5. Czy łączenie różnych preparatów wzmacnia działanie ochronne czy raczej może zaszkodzić naszemu psu?
No właśnie, to jest bardzo dobre pytanie…
Należy pamiętać, że każdy preparat dostosowany jest do konkretnej wagi zwierzęcia, czy jest więc sens dublować preparaty – bo im więcej tym skuteczniej? Jeśli podany pojedynczo preparat nie działa to raczej dlatego, że niestety kleszcze się na niego uodporniły. Pamiętajmy, że wszystkie te substancje czynne to związki chemiczne, które podane w nadmiarze mogą tylko zaszkodzić naszym pupilom.
6. Czasami słyszy się o reakcji uczuleniowej na którąś z substancji zawartych w preparatach przeciwkleszczowych, jak się to objawia i czy niektóre środki uczulają częściej niż inne?
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić przejściowe nadwrażliwości skóry, łącznie z objawami świądu i zaczerwienieniem w miejscu podania.
Sporadycznie mogą wystąpić zmiany w zachowaniu zwierząt- zdenerwowanie, niepokój ruchowy, skowytanie lub tarzanie się, wymioty, biegunka, nadmierne ślinienie się, oraz zaburzenia równowagi, a czasami nawet drgawki.
Zazwyczaj są to chwilowe i samoistnie przemijające objawy.
Jeśli jednak zauważymy w/w objawy u swojego pupila postarajmy się usunąć jak największą część preparatu ze skóry myjąc ją ciepła wodą z mydłem.
Jeśli objawy nie ustąpią, należy zgłosić się do lekarza weterynarii.
Czy któryś z preparatów uczula bardziej – zazwyczaj zależy to od danego osobnika i jego tolerancji na substancję czynna zawartą w danym preparacie…

Dermacentor variabis | Źródło: The Beauty of Parasites 2014 (BAYER)
7. Co jeszcze możemy zrobić aby uchronić psa przed kleszczami, czy warto np. przeglądać sierść po spacerach?
Zawsze po każdym spacerze przeglądajmy skórę psa, im szybciej zauważymy kleszcza tym szybciej możemy go usunąć , a tym samym zminimalizujemy ryzyko wystąpienia choroby.
8. Jakie kroki podjąć kiedy znajdziemy wbitego w psią skórę kleszcza? Czy samodzielne usuwanie go jest bezpieczne i w jaki sposób należy to zrobić?
Po pierwsze nie stosujemy żadnych środków chemicznych, nie smarujemy kleszcza masłem, alkoholem ani innymi substancjami ponieważ zwiększają one ryzyko wydalenia patogenów do krwi żywiciela.
Opitego kleszcza lub takiego który rozpoczął dopiero wkręcanie w skórę, ujmujemy pęsetą lub palcami (należy założyć rękawiczki ochronne) i delikatnie wykręcamy.
Ważne jest to aby kleszcza usunąć w całości.
Miejsce po kleszczu można zdezynfekować.
Zawsze po usunięciu tego pasożyta z uwagą obserwujemy psa przez kilka dni.
9. Jakie konsekwencje może nieść za sobą wbity kleszcz? Czym są choroby odkleszczowe, jakie jest ryzyko zachorowania psa i na jakie objawy zwracać uwagę?
Do chorób odkleszczowych, z którymi spotykamy się najczęściej w Polsce , a przenoszonych przez kleszcze są m.in. : babeszjoza, erlichioza monocytarna i borelioza.
Babeszjoza wywoływana jest przez pierwotniaka bytującego w kleszczu i zazwyczaj ma ostry przebieg. To choroba dość popularna w okolicach Warszawy, rozpoczyna się na ogół kilka dni po kontakcie z zarażonym kleszczem. Pierwszymi objawami są : osowiałość, apatia, niechęć do jedzenia, wysoka temperatura, po kolejnych kilku dniach dołącza się zmiana zabarwienia moczu na ciemno żółtą nawet do brunatnej, następnie zazwyczaj dochodzi do żółtaczki.
Nieleczone zakażenie w większości przypadków kończy się nieodwracalną niewydolnością nerek i zazwyczaj śmiercią.
PAMIĘTAJMY, ŻE PRZECHOROWANIE BABESZJOZY NIE OZNACZA WYKSZTAŁCENIA NA NIĄ ODPORNOŚCI !!!!! PIES MOŻE ZACHOROWAĆ PONOWNIE !!!!!
Przyczyną erlichiozy monocytarnej są gramujemne bakterie. Jednym z głównych objawów choroby jest zaburzenie krzepnięcia krwi, początkowo widoczne, jako krwotok z nozdrzy psa. Postępująca choroba jest śmiertelnym zagrożeniem .
Borelioza to krętkowica niebezpieczna dla psów i ludzi. Bakteria ją wywołująca doprowadza do przewlekłych zmian niszczących stawy psów, czasami atakujących nerki czy nawet serce.
W okresie zaostrzenia choroby pojawia się gorączka, apatia, kulawizna – stawy mogą stać się obrzęknięte i gorące. Uwaga bo choroba może ulec wyciszeniu, by po jakimś czasie ponownie zaatakować.
13. Ponieważ sami całkiem niedawno doświadczyliśmy, a dokładnie Heban, ataku babeszjozy jestem ciekawa jak wygląda ona z medycznego punktu widzenia. Jak atakuje organizm, jak wygląda leczenie i jakie mogą być konsekwencje jeśli pies w porę nie otrzyma pomocy i leków?
Po pierwsze i najważniejsze – pamiętajcie, że babeszjoza może być chorobą śmiertelną!!!!!!!!!
Pierwotniaki po wniknięciu do organizmu psów z czasem doprowadzają do rozpadu erytrocytów-czyli czerwonych ciałek krwi, co klinicznie objawia się anemią i żółtaczką.
Babeszjozę psów charakteryzuje bardzo różnorodny przebieg ma to zawiązek z wiekiem zwierzęcia, jego odpornością immunologiczną, a także współistniejącymi chorobami.
Najogólniej można przyjąć, że typowymi objawami są jak juz wcześniej wspomniałam: apatia, osłabienie, wysoka gorączka nawet do 42C, blade błony śluzowe, brunatny mocz, objawy niewydolności nerek, żółtaczka, powiększenie wątroby i śledziony.
Leczenie pacjentów chorych na babeszjozę przebiega dwuetapowo. Pierwszym celem terapii jest eliminacja pasożytów z organizmu chorego osobnika, natomiast drugim – zapewnienie lub przywrócenie prawidłowej funkcji układów i narządów oraz terapia niedokrwistości.
Skuteczność leczenia uzależniona jest od prawidłowego rozpoznania choroby – dlatego tak ważne jest umiejętne wykonanie rozmazu krwi, oraz pobranie krwi na tzw. profil podstawowy , który określa najważniejsze parametry morfologiczno-biochemiczne krwi.
W pierwszym etapie choroby, podaje się leki p/pierwotniacze. Gdy rozwija się leukopenia – czyli spadek białych ciałek krwi, a tym samym odporności, wskazane jest osłonowe podanie antybiotyków. Należy również pamiętać o lekach przeciwgorączkowych, podawaniu witamin z grupy B, preparatów ochronnych dla wątroby oraz takich które wymuszają diurezę. Aby zmniejszyć toksyczność leków, ich podanie powinno być poprzedzone nawodnieniem pacjenta – czyli podaniem kroplówki. Czasami konieczna bywa również transfuzja krwi.
W większości przypadków udaje się zwalczyć tę groźną chorobę, jednak jest to możliwe tylko przy zaangażowaniu i współpracy właściciela pacjenta jak z lekarzem weterynarii.

Babesia canis i erytrocyty | Źródło: The Beauty of Parasites 2014 (BAYER)
14. Podsumowując w kilku słowach, jak chronić naszego psa przed kleszczami i chorobami przez nie przenoszonymi?
Cieszmy się długimi spacerami z naszymi pupilami, pamiętając o ich regularnym zabezpieczeniu przeciwko kleszczom. :)
