17/12/2025
🐴 Zapiaszczenie jelit u koni – problem, którego nie warto bagatelizować
Zapiaszczenie jelit to sytuacja, w której koń razem z paszą zjada piasek (np. z padoku, ziemi, piaszczystego wybiegu), a ten odkłada się w jelitach, zamiast zostać wydalony.
🔸 Jakie objawy mogą sugerować zapiaszczenie?
Zalegający w jelitach piasek drażni ich ścianę i zaburza prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Może to prowadzić do:
▪️nawracających kolek,
▪️luźnego kału lub biegunek,
▪️gorszego apetytu,
▪️spadku masy ciała.
W cięższych przypadkach zapiaszczenie może powodować poważne kolki wymagające intensywnego leczenia, a niekiedy nawet leczenia operacyjnego.
🔸 Jak diagnozujemy zapiaszczenie jelit?
Zapiaszczenie można rozpoznać na kilka sposobów:
▪️RTG jamy brzusznej – to najbardziej wiarygodna metoda, która pozwala ocenić, czy piasek zalega w jelitach i w jakiej ilości.
▪️tzw. test z rękawicą (mieszanie kału z wodą i sprawdzanie, czy na dnie osiada piasek) – może dać pewną wskazówkę, ale nie jest w pełni miarodajny. Brak piasku w takim teście nie wyklucza zapiaszczenia, np. w sytuacji, gdy piasek nie jest wydalany z kałem, tylko zalega w jelitach.
Dlatego przy nawracających kolkach lub wątpliwościach najlepiej oprzeć się na badaniach obrazowych, a nie tylko na teście domowym.
🔸 Jak wygląda leczenie zapiaszczenia?
Sposób leczenia zależy od tego, jak dużo piasku znajduje się w jelitach.
Przy łagodnym stopniu zapiaszczenia czasami wystarczy podawanie przez określony czas babki płesznik (psyllium) do paszy.
Należy jednak pamiętać, że stosowanie gotowych, komercyjnych preparatów bywa niewystarczające, ponieważ:
▪️zalecane przez producentów dawki często są zbyt niskie,
▪️w wielu preparatach zawartość babki płesznik jest niewielka, co ogranicza ich skuteczność.
Przy mocnym zapiaszczeniu samo podawanie preparatów do paszy często nie wystarcza. W takich przypadkach stosuje się leczenie z użyciem sondy żołądkowej.
👉 Przez sondę podaje się babkę płesznik (psyllium) wraz z siarczanem magnezu.
Terapia ta wymaga minimum kilku dni leczenia, a przy dużym stopniu zapiaszczenia może trwać nawet kilka tygodni i często wiąże się z koniecznością kontroli efektów leczenia poprzez wykonywanie kolejnych zdjęć RTG.
🔸 Jak zapobiegać zapiaszczeniu?
✔️ nie karmimy koni bezpośrednio z ziemi
✔️ stosujemy żłoby, maty lub gumowe podkłady
✔️ zwracamy uwagę na konie przebywające na piaszczystych padokach
✔️ można rozważyć profilaktyczne odpiaszczanie 1–2 razy w roku
✔️ reagujemy wcześnie, zanim pojawi się poważna kolka
📌 Pamiętaj: zapiaszczenie jelit często rozwija się powoli i podstępnie, a im wcześniej zostanie wykryte, tym leczenie jest prostsze i bezpieczniejsze dla konia.