Veterinær Anne Viken

07/08/2020

Musejeger på stølen: Eg har tre naboar på stølen, nærmare bestemt hoggorm🐍🐍🐍og ein bør kjenne naboen godt. Punkt ein. Dei har ikkje øyre. Brøle til ein hoggorm hjelp ikkje. Ormen høyrer ingenting. Dermed kan den kome slangande inn blant folk som sit og snakkar. Den har jo ikkje høyrt at vi er der😬
Ein gong kom ein orm rett ut på berget ved stølen. Eg oppdaga den og ropte hoggorm! Mitt besøk rykka unna. Ormen låg på berget og såg forvirra frå den eine til den andre. Blikket var fokusert. Så stakk den. Ormen er ikkje dum, berre øyrelaus. Den hadde ikkje høyrt at vi sat der og ante fred og ingen fare. Hadde vi trampa rundt hadde den derimot visst at vi var der. Den kan kjenne vibrasjonar i bakken og reagerer på tramping, steg og for eksempel slag i bakken med ein kjepp.
Og muligens ligg dette, at slangar er døve, programmert i våre gener. Ein dag i sommar høyrde eg fresing, som frå ein rasande katt då eg stod barbeint i elva. Eg oppdaga ein svær hoggorm med åpen kjeft 20 centimeter frå min nakne ankel. Eg reagerte på refleks, sette ikkje i eit hyl, slik eg kan gjere når eg kvepp skikkelig, men drog foten lynraskt og stille til meg og gjekk derifrå. Muligens veit mitt DNA kva som gjeld. Vi har jo refleksar og instinkt. Skrike hjelp ikkje, det veit hjernen. Då påkallar du i verste fall andre høyrande fiendar, men ormen skremmer du altså ikkje. Vi har jo levd med krypdyr frå menneskets morgon.
Og ingen artar angrip og sloss om dei ikkje må, heller ikkje hoggorm. Då hadde arten aldri klart seg. Aggressive individ har langt lågare reproduktiv suksess då dei vil utsette seg for unødvendig risiko. Dette gjeld alt frå til og . Og hoggorm.
Ormen er forøvrig freda. Drepe dei er ulovlig, og eg har tre stykker her på stølen, meg bekjent, derav to? på rundt 70 centimeter. Dette er store ormar og ein "snakkar" til dei ved å dunke i bakken eller trampe. Ein kan og slå i veggen eller slå i steinar. Folk er dei jo ikkje interessert i å ha noko med å gjere då vi verken står på menyen eller kan brukast til noko anna. Dei et derimot 🐀 og fungerer som ein på stølen🐱🐍



Foto 1 og 2: Magne Wathne @ Bygstad, Sogn Og Fjordane, Norway

21/04/2020

Ny artikkel frå meg: Fugleinfluensa bryt med ujevne mellomrom ut i land etter land. USA har blant annet måtte slakte ned nesten hele sin bestand av kalkun. Sør Korea nær alt av verpehøns. Slik kan eg fortsette. Dette hører vi lite om i Norge sjølv om viruset i dag herjar internasjonalt med stadig nye utbrudd i land etter land. Både WHO og FN har uttalt at det er eit spørsmål om tid før viruset muterer og blir i stand til å smitte fra person til person.

Det var ikke koronavirus, men fugleinfluensa som skulle forårsake pandemien alle fryktet og ventet på.

21/04/2020

Eg har sett resistens hos bakterier ein gong. Ingenting av det som normalt virkar, har effekt. Det er som om naturkreftene sluttar å virke. Antibiotika, som alltid virkar, fungerer ikkje. Ei fysisk lov, noko vi tar som ein selvfølge, er bare borte. Vi har jo i mange år hatt antibiotika.

Føre var, i møte med alt av mikrober, er ein nødvendighet på grunn av den enorme evolusjonsfarten og den globale dominansen mikrober har. Utan bakterier, stopper verda slik vi kjenner den, men bakteriene bør også helst forbli som dei er i dag: for det meste ikkje genetisk selektert over mot resistens. Eg velger å tro at kunnskapen vi har vil gjere at bremser settes på og skuta snur, men da må kunnskapen om mikrober og resistens også brukes. Og ein skal ikkje tro at det aldri vil ramme ein sjølv. Det er nemlig nettopp det det kan. Og ulikt CoV 19, er det ikkje ein type mikrobe. men mange. Og alle har dei sine egenskaper og strategier, smittevegar og dødsrater, rater vi i mange år ikkje har sett, takk til antibiotika.

Antibiotika har holdt bakterienes pandemiske potensial i sjakk, men de kan komme tilbake.

19/04/2020

Har skrive ei sak om MERS-CoV. Dette kan vere noko å lese, for den som vil vite litt om kvifor MERS, som slo til i 2012, aldri blei ein stor pandemi. Og om MERS er borte? Nei. Det var seinast utbrot no etter nyttår. Og det som er bra med MERS, dersom noko kan vere bra med eit så farlig zoonotisk virus, så må det vere lav smittsomhet og virusets kjærlighet til dromedar som habitat. Svært farlig, dog ikkje globalt, og med sære krav til habitat, noko som kan hindre stor utbredelse.

Vil du ikkje ha MERS? Hold to meters avstand til dromedar i områda der viruset er påvist. MERS-CoV må nemlig vere eit av dei verste Corona-virusa verden har sett, iallfall i nyare tid. Dødeligheten passerer SARS med stor margin, og landar på ca 35 prosent. At verden slo alarm, om MERS, er ikkje rart. Kva ein har med å gjere veit ein nemlig først etter ei stund, og MERS var ingen walk in the park, sjølv om viruset ikkje har pandemisk potensial i noverande form.

Ok. Då har eg nok ein gong bidrege til at alle får ei betre helg.

(Og historien fortsetter, over helga. 1 kr for 1 mnd, for den som vil bli zoonotisk ekspert, altså tenke som ein veterinær, noko som er ein ganske grei måte å tenke på når det er snakk om pandemiske farer. Desse kjem jo alltid frå dyr. Å ha grunnkunnskap er ofte ganske klokt, for deretter å forstå og sortere informasjon. Nokre gonger er det også ganske scary, som da eg såg CoV-19 komme mot Europa, mens folk, til og med Kongen, fortsette å leve som før. Dei flaug utenlands og trudde det var ein ufarlig influensa, noko CoV-virus aldri er. Link til forrige sak i kommentar).

Siden oppdagelsen i 2012 har MERS spredt seg til 27 land og drept over 800 mennesker. Hva er grunnen til at viruset aldri lyktes med å skape en krise lik den vi opplever i dag?

12/04/2020

Eg har skrive ein større artikkel om pandemier og epidemier. Dei har ein ting felles: alle kjem frå dyr. Dei har også ein svært rask evolusjon, nokre mikrober raskare enn andre. Vi kan aldri vinne ein krig mot mikrobene, men vi kan klare å halde dei på avstand, samt følge med. Her går eg i dybden på bakgrunn, overvåkning, risikopunkt, arter og kva som ligg bak pandemiske farer.
Sjukdom frå og hos dyr er jo det veterinærar kan. Veterinærarar får sjelden kred for denne spisskompetansen, men den bør trekkast fram. Det jobbar også fleire veterinærar ved FHI, og kontroll av smitte er noko veterinærarar er drilla i. Her er eit populærvitenskapleg innblikk i ei verd av pandemier, zoonoser og epidemier.
Minerva tilbyr no 1 kr for 1 mnd, og det er desse dybdeartiklane heilt klart verdt. Nummer to er posta i kommentar.
Fortsatt god pandemisk påske🐣🐥😊 helsing frå staycation Oslo. Takk for delinger🐎🐮🐂

Men vi kan holde avstand til dem.

06/04/2020

Veterinærar kan brukast til mykje, også sciencejournalistikk. Eg har dermed skrive ei sak om fantasi og korleis fantasi har påvirka menneskets historie, inspirert av Hararis bok Sapiens. Den omtale blant anna den kognitive revolusjonen til homo sapiens, ein revolusjon som la grunnlag for menneskets sivilisasjonar, politiske system og for eksempel korleis vi no skal bekjempe ein pandemi. Fantasi er antagelig menneskets største fortrinn som art. Sapiens er i tillegg eit glitrande lesetips.

*
Artikkelen er bak mur, men for 1 kroner kan du lese Minerva i 1 månad. Du vil da også framover få med deg også mine andre sciencesaker, analyser av pandemier, Corona og historisk viten om korleis store epidemier oppstod, sykdom, dyrehold og medisin. Link: https://minerva-s4.azurewebsites.net/Salesposter?templatePackageId=67397890-4590-44d0-aabe-cd05e9348b76&LOGINWITH=0

https://www.minervanett.no/corona-evolusjon-menneske/fantasi-som-vapen-mot-pandemi/356563

Ingen andre arter enn menneske kan fortelle eventyr. Ingen andre arter har vår fantasi. Fantasien gjør oss i stand til å komme opp med løsninger på Corona-krisen.

03/04/2020

Dette er meget interessant. Ved å studere virus i kloakken, kan pandemier oppdages, før dei bryt ut. Ein kan også finne ut om det er høy bruk av narkotiske stoffer i ein by, slik at politiet kan aksjonere. Norsk institutt for vannforskning - NIVA
*
*
Og no kostar det 1 krone å abonnere på Minerva i 1 mnd. Da kan du lese mine science-saker framover no så billig at det er dyrt å la vere. Hot tips der altså. Og her er link:

Order

02/04/2020

Kaniner hører ikkje heime i bur. Bur ødelegger kaniners helse, kropp og beinbygning, akkurat slik det vil ødelegge menneskers kropp om vi bare ligg og sit på sofaen.

30/03/2020

Alle voksne i Norge, uavhengig av bosted, kan delta i denne elektroniske spørreskjemaundersøkelsen om risikofaktorer for å få koronavirus i Norge. Hensikten med denne vitenskapelige studien er å lære mer om koronaviruset (COVID-19) sine smitteveier. Vi vet at viruset overføres med dråper, men ingen vet hvor vi faktisk blir smittet. Vi vil undersøke om det er på T-banen, på fest, på handletur eller hjemme vi får koronavirus. Ved å sammenlikne svarene til de som har koronavirus med de som ikke har viruset kan vi finne ut dette.

I spørreskjemaet er det spørsmål som kartlegger mulige risikofaktorer for å få koronavirus. Dette gjelder for eksempel dine reisevaner, hvor mange personer du treffer hver dag, dine handlevaner og hvem du bor sammen med. I tillegg er det spørsmål om hvem du omgås, om du kan ha vært syk med koronavirus, om du er testet og om du har risikofaktorer for å bli syk av koronaviruset.

Og the good news: Mange deltar! "Stor pågang gjør at innlogging kan feile av og til. Får du feil, prøv igjen om litt."

Del gjerne vidare

Oslo universitetssykehus undersøker hvordan koronaviruset sprer seg i Norge og inviterer alle til å delta.

24/03/2020

Praktisk oversikt.

20/03/2020

Legane på Førde legesenter har hengt opp skilt og ber innstendig om at ingen med forkjøling eller symptom på luftvegssjukdom møter opp fysisk.

19/03/2020

Bent Høie:
Vi forbyr nå opphold på hytter utenfor egen hjemkommune:

Jeg er veldig glad for alle de hyttefolkene har fulgt oppfordringen om å dra hjem. Men mange har ikke gjort det. Små hyttekommuner melder om at de fortsatt har mange flere mennesker i kommunen enn innbyggerne sine. Syv av ti fylkesmenn anbefalte oss i dag å gjøre dette.

Jeg hører hyttegjester si at de vil bli på hytta fordi de ikke blir utsatt for smitte ved å være der. Men vårt ønske om å få hyttefolket hjem, handler ikke om dette.
Det handler om hensynet til de små kommunene.

Fordi de små hyttekommunene ikke har kapasitet til å ta seg av syke hyttefolk i tillegg til sine egne innbyggere. Vi kommer med få unntak – som kan bidra til å begrense smittespredning.

Der familier har en smittet i husstanden, kan friske familiemedlemmer som må være i karantene, oppholde seg på hytta. Den som er smittet, må holde seg hjemme.

Dette vil forhindre at friske familiemedlemmer smittes gjennom bruk av samme bad og samme kjøkken.

Det vil ikke være noen dispensasjonsmuligheter. Loven vil inneholde unntakene, som vil være lette å forstå.