24/06/2026
Extreme hitte : dierenartsen waarschuwen voor risico’s bij huisdieren
Met temperaturen die op veel plaatsen ruim boven de 30 graden uitkomen, waarschuwt de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) voor de risico’s van hitte bij huisdieren. Dierenartsen zien tijdens warme periodes jaarlijks dieren met klachten door oververhitting, variërend van uitdroging tot levensbedreigende hitteshock.
“Veel mensen onderschatten hoe snel een dier oververhit kan raken. Waar wij kunnen zweten, zijn de meeste huisdieren veel beperkter in hun mogelijkheden om warmte kwijt te raken. Bij extreme hitte kan een wandeling op het verkeerde moment van de dag of een verblijf in een warme auto al ernstige gevolgen hebben”, zegt Paul Mandigers, dierenarts en voorzitter van het Cluster Gezelschapsdieren van de KNMvD.
Herken de eerste signalen
De eerste tekenen van oververhitting zijn vaak subtiel. Honden kunnen ongecontroleerd gaan hijgen, opvallend vaak de schaduw opzoeken of minder alert reageren op hun omgeving. Ook verlies van coördinatie, zwalken of struikelen kunnen signalen zijn dat een dier moeite heeft zijn lichaamstemperatuur onder controle te houden.
“Veel eigenaren herkennen pas de ernstige symptomen, terwijl juist de eerste signalen het moment zijn om in te grijpen. Hoe langer de lichaamstemperatuur verhoogd blijft, hoe groter de kans op blijvende schade aan organen en zelfs overlijden,” zegt Joris Robben, dierenarts-specialist Spoed- en Intensieve Zorggeneeskunde bij de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.
Katten lijken minder snel oververhit te raken dan honden en zoeken vaak zelf een koele plek op. Toch geldt ook voor katten dat zij bij extreme hitte risico lopen, zeker wanneer zij onvoldoende schaduw, ventilatie of drinkwater hebben.
Eerst koelen, dan vervoeren
Wanneer een dier verschijnselen van oververhitting vertoont, is snel handelen essentieel. De KNMvD adviseert om direct te beginnen met koelen en niet eerst te wachten op vervoer naar een dierenarts.
“Het belangrijkste is om direct te beginnen met koelen. Dat kan met koud kraanwater, maar ook in een sloot of een badje. Een andere effectieve methode is om de vacht nat te maken en het water vervolgens te laten verdampen, bijvoorbeeld met behulp van een ventilator. Daarom is een hoge luchtvochtigheid ook ongunstig: die belemmert de verdamping en daarmee de afkoeling van het dier. Dat vormt de komende dagen een extra risico.”
Neem na het starten van de koeling altijd contact op met een dierenarts. Ook wanneer een dier lijkt op te knappen, kan er sprake zijn van inwendige schade door de hitte.
Hete stoep kan brandwonden veroorzaken
Dierenartsen adviseren om honden alleen vroeg in de ochtend of later op de avond uit te laten. Vermijd intensieve inspanning tijdens de warmste uren van de dag. Niet alleen de luchttemperatuur, maar ook asfalt en stoeptegels kunnen gevaarlijk heet worden.
Daarnaast is het belangrijk dat dieren altijd toegang hebben tot vers, koel drinkwater en een schaduwrijke, koele rustplek met voldoende ventilatie.
Laat dieren nooit achter in de auto
Een terugkerend probleem tijdens warme dagen is het achterlaten van dieren in auto’s. Zelfs wanneer een auto in de schaduw staat of een raam op een kier staat, kan de temperatuur binnen korte tijd oplopen tot levensgevaarlijke waarden.
Laat een huisdier dus nooit achter in een geparkeerde auto of opgesloten in een (buiten)hok waar ze niet kunnen ontsnappen aan de hitte. Elk jaar worden dierenartsen geconfronteerd met dieren die hierdoor ernstig ziek raken of overlijden. Dat risico is volledig te voorkomen.
Ook konijnen, vogels en andere kleine huisdieren lopen risico
Niet alleen honden en katten kunnen last krijgen van de hitte. Konijnen, knaagdieren en vogels zijn vaak extra kwetsbaar, zeker wanneer zij in een buitenverblijf worden gehouden. Een konijnenhok of volière kan in de zon snel opwarmen tot gevaarlijke temperaturen. Zorg daarom altijd voor voldoende schaduw, ventilatie en vers drinkwater. Verplaats een verblijf indien mogelijk naar een koelere plek en voorkom dat dieren gedurende de dag in direct zonlicht zitten.
Konijnen, cavia’s, hamsters en vogels geven vaak slecht aan dat zij oververhit raken. Juist daarom is het belangrijk dat eigenaren tijdens warme dagen extra controleren of hun dieren voldoende verkoeling hebben. Voorkomen is altijd beter dan genezen.
Bereid je voor op warme dagen
De KNMvD benadrukt dat de meeste hitte-gerelateerde gezondheidsproblemen voorkomen kunnen worden door tijdig maatregelen te nemen.
Paul Mandigers: “De komende dagen vragen om extra aandacht van eigenaren. Zorg voor voldoende drinkwater, schaduw, ventilatie en verkoeling en pas de dagelijkse routine van je dier aan. Met een paar eenvoudige maatregelen kunnen veel problemen worden voorkomen.”
