19/05/2026
Парвовирус дэгдэлт маш их байх шиг байна сайн уншаарай мөн бусдад түгээгээрэй.
Парвовирус (Parvovirus) буюу нохойн парвовируст халдвар (Canine Parvovirus - CPV) нь нохой, ялангуяа гөлөгнүүдийн дунд маш элбэг тохиолддог, өндөр халдвартай, амь насанд аюултай вируст өвчин юм. Энэ вирус нь амьтны хоол боловсруулах зам болон ясны чөмгийг гэмтээдэг.
Энэхүү аюултай өвчний шинж тэмдэг, эмчилгээ болон урьдчилан сэргийлэх аргуудыг доор дэлгэрэнгүй тайлбарлав.
1. Парвовирус хэрхэн халдварладаг вэ?
Парвовирус нь маш тэсвэртэй вирус бөгөөд гадаад орчинд (хөрс, хувцас, тоглоом, хэвтэр дээр) хэдэн сараас жил хүртэл хугацаанд амьд байх чадвартай. Халдвар дараах замаар дамжина:
Шууд харьцах: Халдвартай нохойн баас, бөөлжистэй шууд харьцах.
Шууд бус харьцах: Вирусээр бохирдсон гутал, хувцас, хоолны аяга, хэвтэр болон орчин тойрноос халдвар авах.
Угтах эрсдэл: вакцин хийлгээгүй 6 долоо хоногоос 6 сартай гөлөгнүүд хамгийн өндөр эрсдэлтэй байдаг.
⚠️ Анхаарах зүйл: Нохойн парвовирус нь хүнд халдварладаггүй. (Хүнд халдварладаг "Парвовирус B19" гэж тусдаа вирус байдаг бөгөөд энэ нь нохойнхоос огт өөр юм).
2. Илрэх шинж тэмдгүүд
Вирус нохойн биед орсноос хойш ихэвчлэн 3-7 хоногийн дараа дараах шинж тэмдгүүд илэрч эхэлдэг:
Маш их турах, сульдах: Нохой гэнэт маш их ядарч, идэвхгүй болно.
Хоолонд дургүйцэх: Юу ч идэхгүй, ус ч уухгүй болох.
Халуурах эсвэл биеийн дулаан унах: Эхэн үедээ өндөр халуурах боловч өвчин хүндрэх үед биеийн дулаан нь хэвийн хэмжээнээс буурдаг.
Дараалан бөөлжих: Уусан ус, идсэн хоолоо шууд бөөлжиж гаргана.
Цусны хольцтой, өмхий үнэртэй суулгах: Энэ нь парвовирусын хамгийн гол шинж тэмдэг бөгөөд баас нь маш эвгүй (язарсан мэт) үнэртэй, улаан эсвэл хүрэн өнгөтэй байдаг.
3. Эмчлэх арга зам
Парвовирусыг шууд устгах тусгай вирусны эсрэг эм гэж байхгүй. Эмчилгээний гол зорилго нь нохойн биеийг усаар хангах (шингэн нөхөх) болон дархлааг нь дэмжиж, өөрөө вирусийг ялах хугацаа олгоход оршино.
Өвчний шинж тэмдэг илэрсэн даруйд яаралтай мал эмнэлэгт хандах хэрэгтэй. Гэрийн нөхцөлд дур мэдэн эмчлэх нь амьтныг үхэлд хүргэх аюултай (эмнэлгийн тусламж аваагүй тохиолдолд үхлийн хувь 90%-д хүрдэг).
Үндсэн эмчилгээ:
Шингэн нөхөх эмчилгээ (Дусал): Бөөлжиж, суулгаснаас үүдэн бие махбод маш хурдан шингэний дутагдалд ордог. Тиймээс судсаар болон арьсан доогуур электролит, глюкоз бүхий шингэн тарина.
Антибиотик эмчилгээ: Вирус нь нарийн гэдэсний ханыг гэмтээснээр цусанд бактер орж, үжил (сепсис) үүсэх эрсдэлтэй. Үүнээс сэргийлж антибиотик хэрэглэнэ.
Бөөлжилт намдаах ба ходоод хамгаалах эмчилгээ: Нохойг шингэн болон хоол тэжээл хүлээж авах чадвартай болгохын тулд бөөлжилтийг зогсоох тариа хийнэ.
Дархлаа дэмжих, витамины эмчилгээ: B, C витаминууд болон дархлаа сэргээх бэлдмэлүүд хэрэглэнэ.
4. Урьдчилан сэргийлэх арга зам
Парвовирус нь маш аюултай ч урьдчилан сэргийлэх бүрэн боломжтой өвчин юм.
Авах арга хэмжээнүүд
А. Цагт нь вакцинжуулах:
Энэ бол хамгийн найдвартай арга. Гөлгийг 6-8 долоо хоногтойгоос эхлэн 3-4 долоо хоногийн зайтай 3 удаа заавал суурь вакцин хийлгэнэ. Үүний дараа жил бүр 1 удаа давтан вакцин хийлгэх шаардлагатай.
Б. Хөл хорио тогтоох:
Гөлгөө бүх вакцинд хамрагдаж, дархлаа тогтох хүртэл (ихэвчлэн сүүлчийн вакцинаас хойш 2 долоо хоног) гадаа салхилуулах, танихгүй ноходтой тоглуулах, хөрсөн дээр тоглуулахаас зайлсхийх хэрэгтэй.
В. Ариутгал, цэвэрлэгээ:
Парвовирус нь энгийн саван, спиртэнд үхдэггүй. Вирусыг устгахын тулд хүлэр (жавелийн ус / bleach)-ийг устай 1:32 харьцаатай найруулж, нохойн аяга, тоглоом, шалыг ариутгана.
Г. Шинэ нохой авахад анхаарах:
Хэрэв танай гэрт өмнө нь парвовирус туссан нохой байсан бол дахин шинэ гөлөг авахаас өмнө гэрээ бүрэн ариутгаж, боломжтой бол 6 сараас 1 жил хүлээх эсвэл зөвхөн бүрэн вакцинжсан нохой авах хэрэгтэй.
Хэрэв таны нохойд дээрх шинж тэмдгүүдээс ганц нь л илэрсэн бол цаг алдалгүй мал эмнэлэгт хандаарай. Хугацаа алдах тусам амьд үлдэх магадлал буурдаг гэдгийг санаарай.
