27/08/2022
គួររំងាប់ពៀរ ឬបង្ការកុំឱ្យមានពៀរ
ពុទ្ធភាសិតមួយបានពោលថា “ពៀររមែងរំងាប់ដោយការមិនចងពៀរ” ដែលខ្មែរយើងនិយមបកស្រាយថា “ការមិនចងគំនុំ គុំគួន ឬកុំតបតទៅនឹងនរណាម្នាក់ដែលមកបំពានយើង គឺជាមាគ៌ាកសាងសេចក្តីសុខ”។ តើយើងអាចធានាបានទេ ថានឹងមិនតបតនៅពេលមានគេបំពានខ្លួន? ពិតមែនហើយថាការសន្តោស រមែងទទួលបានសេចក្តីសុខផង និងបានចាកផុតពីរការចងពៀរទាំងឡាយផង។ ប៉ុន្តែក្នុងឋានៈយើងជាបុថុជ្ជនបែបនេះ តើនឹងមានផ្លូវអាចរក្សាលំនឹងចិត្តចំពោះអកុសលកម្មដែលខ្លួនបានទទួលដែរឬទេ? វាប្រហែលជាអាចធ្វើទៅរួចចំពោះករណីយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ ព្រោះអ្វី? ព្រោះមនុស្សជាច្រើនតែងតែគិតថា ការមិនតបត គឺទុកដូចជាយើងបើកដៃឱ្យអ្នកដែលតែងតែបំពានគេកាន់តែបានចិត្តអ៊ីចឹង។
តាមច្បាប់កម្មផល ប្រសិនបើយើងសាបព្រោះអំពើណាមួយ យើងនឹងទទួលនូវផលនោះត្រឡប់មកវិញដូចគ្នា។ ដូច្នេះតាមផ្លូវសីលធម៌ និងតាមពុទ្ធភាសិតខាងលើ គឺមិនអាចតបតនឹងពៀរបានឡើយ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងសង្គមគេបានបង្កើតច្បាប់ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មដល់បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលប្រព្រឹត្តខុស។ ការផ្តន្ទាទោសលើបុគ្គលណាម្នាក់ទៅតាមផ្លូវច្បាប់ វាពុំមែនជាការយកពៀរទៅរំងាប់ពៀរនោះទេ តែវាគឺជាផលដែលគេសមនឹងទទួល ស្របតាមទង្វើដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តនោះៗ។ ការបង្កើតច្បាប់ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះបុគ្គលដែលប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងច្បាប់ គឺជាគោលការណសកលមួយ ដែលប្រទេសនានាក្នុងលោកតែងតែអនុវត្ត។ ដូច្នេះដើម្បីចៀសវាងយកពៀរ ដោយផ្លូវច្បាប់ ឬយុត្តិធម៌។
អ្វីដែលសំខាន់ សម្រាប់ការចៀសវាងកុំឱ្យមានពៀរ យើងត្រូវត្រឡប់មកពិនិត្យមើលសកម្មភាពជាប្រចាំរបស់ខ្លួនវិញម្តង។ តាមការទូន្មានរបស់ពុទ្ធភាសិតពីខាងដើមនេះ គឺបង្រៀនឱ្យយើងចេះប្រុងប្រយ័ត្ននូវការប្រព្រឹត្តរបស់ខ្លួនឱ្យបានល្អ។ ប្រសិនបើយើងរង់ចាំកម្ចាត់ពៀរ នៅពេលដែលវាកើតឡើង គឺមានន័យថាសកម្មភាពរបស់យើងក៏បានចូលរួមចំណែកក្នុងការធ្វើឱ្យមានពៀរនោះដែរ។ ដូច្នេះ គួរផ្លាស់ប្តូរ ដោយការទូន្មានខ្លួនឯងឱ្យក្លាយជាមនុស្សសុចរិត ចេះសន្តោសប្រោសប្រណី និងចេះខ្វាល់ខ្វាយអំពីទុក្ខធុរៈអ្នកដទៃ ហើយប្រឹងប្រែងលើកស្ទួយគំនិត និងសកម្មភាពដែលបម្រើឱ្យប្រយោជន៍រួម នោះយើងនឹងមិនមានពៀរទៀតឡើយ។
ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ៖ សត្រូវទី១
