16/11/2024
Υπερηχοτομογραφικά καθοδηγούμενη αφαίρεση μεταναστευτικού φυτικού ξένου σώματος (άγανο) από τον λαγονοψοίτη μυ, σε νεαρό κυνηγετικό σκύλο, με ιστορικό υποδόριας διόγκωσης της δεξιάς κοιλιακής-οσφυϊκής χώρας από 3μήνου. Είχε προηγηθεί χειρουργική αφαίρεση τμήματος άγανου με πρόσκαιρη ανταπόκριση στην χορήγηση αντιβιοθεραπείας και υποτροπή μετά την διακοπή , με παρουσία διόγκωσης στην αριστερή πλέον κοιλιακή-οσφυϊκή χώρα.
Τα μεταναστευτικά φυτικά ξένα σώματα αποτελούν συχνά ιδιαίτερη πρόκληση όσον αφορά τον εντοπισμό και την αφαίρεση τους. Συχνότερα αναφέρονται σε κυνηγετικού σκύλους (48% Gnudi et. al. 2005) και μπορούν να βρεθούν σχεδόν οπουδήποτε στο σώμα (ακουστικοί πόροι, ρινικές κοιλότητες, υποβλεφαρικά/οπισθοβολβικά, υποδόρια, ενδομυϊκά, ενδοθωρακικά/ενδοβρογχικά, ενδοπεριτοναϊκά, οπισθοπεριτοναϊκα, ενδοκολπικά, ενδοαυλικά στην ουροδόχο κύστη, ένω έχει περιγραφεί ακόμα και ενδοσπονδυλικά).
Τα κλινικά συμπτώματα ποικίλουν αναλόγως της εντόπισης, αλλά κατά βάση περιλαμβάνουν έντονη πυώδη/πυοκοκκιωματώδη φλεγμονή, με σχηματισμό αποστήματος και συριγγίων.
Η συντηρητική αγωγή (αντιβιοτικά, ΜΣΑΦ) μπορεί να επιφέρει πρόσκαιρη κλινική βελτίωση, ωστόσο χωρίς της αφαίρεση του ξένου σώματος αναμένεται υποτροπή.
Ο εντοπισμός τους βασίζεται σε απλά ή και προχωρημένα απεικονιστικά μέσα (υπερηχογραφία, ακτινογραφία, CT, MRI +/- συριγγογραφία).
Όσον αφορά τα υπερηχοτομογραφικά χαρακτηριστικά, τα φυτικά ξένα σώματα συναντώνται ως γραμμικοί, ατρακτοειδείς, ‘’φτερωτοί’ σχηματισμοί, ποικίλου μήκους (4-25mm), αποτελούμενοι από 2-3 υπερηχωγενείς παράλληλες γραμμές, σποραδικά με συνοδό οπίσθια ακουστική σκιά από το στέλεχος του ξένου σώματος (Caivano et. al. 2023, Gnudi et. al. 2005, Fenet et. al. 2023). Συχνά συνοδά ευρήματα αποτελούν η παρουσία αποστήματος και συριγγίων, η επιχώρια λεμφαδενοπάθεια, η επιχώρια στεατίτιδα και η περιοστική αντίδραση (Gnudi et. al. 2005).
Υπερηχοτομογραφικά χαρακτηριστικά που συνεισφέρουν στην διαφοροποίηση με άλλου τύπου φλεγμονώδεις εξεργασίες (π.χ. δοθιήνωση), βάση μελέτης που αφορά στα μεσοδακτύλια (Fenet et. al. 2023) είναι η παρουσία υποηχωγενούς άλου +/- παρουσία υγρού περιμετρικά του σχηματισμού, η δυνατότητα απεικόνισης σε ένα πλάνο και η απουσία επιπλέον υπερηχωγενών γραμμών σε διαφορετικά πλάνα. Επιπλέον, προκύπτει το cut-off των 8.3mm αναφορικά με το μήκος του σχηματισμού που προσφέρει 91% ευαισθησία και 87% ειδικότητα στην διάγνωση του φυτικού ξένου σώματος (Fenet et. al. 2023).
Από θεραπευτικής σκοπιάς, η χειρουργική αφαίρεση συχνά καθίσταται δύσκολη, ιδιαιτερα σε χρόνιες περιπτώσεις όπου έχει προηγηθεί αποσυνθεση/κατάτμηση του ξένου σωματος.
Η υπερηχοτομογραφικά καθοδηγούμενη αφαίρεση έχει περιγραφεί ως χρησιμη και ελαχιστα επεμβατικη (Gnudi et al. 2005) ακόμα και συνδυαστικά με χειρουργική προσπέλαση, όπου η διεγχειρητική καθοδήγηση, εξοικονομεί χρόνο, περιορίζει το ρίσκο περαιτέρω κατάτμησης του άγανου κατά τους χειρισμούς και περιορίζει την ιατρογενή βλάβη των ιστων (Caivano et. al. 2023, Birettoni 2017).
Η υπερηχοτομογραφικά καθοδηγούμενη αφαίρεση μπορεί να πραγματοποιηθεί διαδερμικά, κατόπιν μίνι λαπαροτομής, κατόπιν ανοιχτής προσπέλασης ή πολύ συχνά μέσω του συριγγίου με χρήση άκαμπτης λαβίδας ‘κροκοδείλου’ ή/και εύκαμπτης σε περιπτώσεις ιδιαίτερων συριγγίων με μεγάλη διαδρομή που περιλαμβάνει κλίσεις.
