31/05/2026
Šta je Bosanski Arapski konj?
Bosanski arapski konj je bosanskohercegovačka pasmina arapskog konja nastala dugotrajnim planskim i selektivnim uzgojem na prostoru Bosne i Hercegovine. Predstavlja rezultat više od 130 godina organizovanog uzgojnog rada, vođenja matičnih knjiga, očuvanja krvnih linija i pažljive selekcije generacija uzgajivača.
Iako vodi porijeklo od originalnih arapskih konja uvezenih sa Bliskog istoka i iz poznatih evropskih ergela, Bosanski arapski konj je kroz dug period uzgoja razvio vlastite karakteristike po kojima se razlikuje od drugih pasmina arapskih konja. Naučna istraživanja provedena u Bosni i Hercegovini, Austriji, Hrvatskoj i Njemačkoj pokazala su da Bosanski arapski konj posjeduje specifične morfološke osobine, vlastite linije pastuha i rodove kobila, kao i stabilnu populaciju koja se održava kroz više generacija.
Zbog toga se Bosanski arapski konj danas smatra zasebnom pasminom nastalom i razvijenom u Bosni i Hercegovini.
Nastanak Bosanskog arapskog konja
Jedna od najčešćih zabluda jeste da je Bosanski arapski konj nastao na Borikama. Historijske činjenice govore drugačije.
Organizovani uzgoj arapskog konja u Bosni i Hercegovini započeo je krajem 19. stoljeća u Sarajevu, gdje je Austro-Ugarska osnovala državnu ergelu za uzgoj arapskih konja. Prvi rasplodni materijal smješten je na području Butmira kod Sarajeva, gdje je započeo selektivni uzgoj koji će kasnije dovesti do formiranja Bosanskog arapskog konja.
Zbog potreba uzgoja i ispaše, dio ergele je premješten u Goražde, gdje se nastavlja planski uzgoj i formiranje populacije. Upravo su Sarajevo i Ergela Goražde mjesta na kojima je nastao i oblikovan Bosanski arapski konj kao poseban uzgojni tip.
Tek nakon što je uzgoj već bio uspostavljen i razvijen, dio ergele je premješten na Borike kod Rogatice. Borike su odigrale izuzetno važnu ulogu u daljem očuvanju i razvoju pasmine, ali Bosanski arapski konj nije nastao na Borikama. On je kao već formirana uzgojna populacija stigao na Borike, gdje je nastavljen njegov razvoj i vođenje matičnih knjiga.
Zbog toga se Sarajevo, Goražde i Borike ne mogu posmatrati odvojeno – svi su dio jedinstvene historije Bosanskog arapskog konja, ali njegovi korijeni i nastanak vezani su prvenstveno za Sarajevo i Goražde.
Bosanski arapski konj nije Bosanski brdski konj
Posebno je važno naglasiti da Bosanski arapski konj i Bosanski brdski konj nisu ista pasmina.
Radi se o dvije potpuno različite pasmine koje imaju različito porijeklo, različite uzgojne ciljeve, različite matične knjige i različitu historiju razvoja.
Bosanski brdski konj predstavlja autohtonu balkansku pasminu radnog konja, nastalu prilagođavanjem u teškim planinskim uslovima života na prostoru Bosne i Hercegovine.
S druge strane, Bosanski arapski konj nastao je planskim selektivnim uzgojem arapskih konja i njihovih linija koje vode porijeklo od originalnih pustinjskih arapskih pastuha i kobila. Njegove matične knjige vode se kontinuirano od 1895. godine, a uzgoj je zasnovan na arapskim krvnim linijama i rodovima kobila koji su sačuvani do danas.
Važno je istaći da prema dostupnoj historijskoj dokumentaciji, matičnim knjigama i naučnim istraživanjima, u Bosanskom arapskom konju nema krvi Bosanskog brdskog konja. To su dvije odvojene pasmine koje su se razvijale paralelno, svaka sa svojim uzgojnim programom, ciljevima i identitetom.
Dio kulturne i genetske baštine Bosne i Hercegovine
Bosanski arapski konj danas predstavlja jedinstven dio kulturne, historijske i genetske baštine Bosne i Hercegovine. Njegova priča obuhvata više od jednog stoljeća organizovanog uzgoja, vođenja matičnih knjiga i očuvanja vrijednih krvnih linija koje su preživjele ratove, političke promjene i gašenje državnih ergela.
Zvaničnim priznanjem pasmine Bosanski arapski konj je konačno dobio mjesto koje mu pripada – među pasminama koje su nastale, razvijene i sačuvane u Bosni i Hercegovini.
UUBAK TEAM
