10/09/2025
Polskie rasy owiec – corriedale, korideil, koridel, kordylier czy... cheddar 🧀
Obecnie w Polsce pracy hodowlanej podlega około 30 ras, odmian i linii owiec. Populacje te możemy podzielić na rodzime, krajowe i importowane, natomiast najczęściej wystarczający jest podział na pierwszą i ostatnią ,,grupę". Z powodu zagrożeń mogących wpływać na zmniejszanie pogłowia owiec niektórych ras, dla 17 z nich (wyłącznie polskich) prowadzi się dodatkowo programy ochrony. Podejmowano próby hodowli zachowawczej ras zagranicznych takich jak kent, leine czy merynos booroola, ale z różnych powodów nie zakończyły się one powodzeniem.
🍀 Bazując na danych zawartych w programach ochrony zasobów genetycznych owiec w Polsce starannie opracowanych w Instytut Zootechniki - Państwowy Instytut Badawczy możemy stwierdzić, że wszystkie rasy polskie (niezależnie czy prymitywne, czy szlachetne) możemy nazwać rasami rodzimymi. Mówi o tym także pakiet związany z płatnościami do hodowli ras zachowawczych (Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie) oraz zasady certyfikacji produktów znakiem RASA RODZIMA. Co to oznacza? Rasami rodzimymi nie są tylko stare rasy pierwotne takie jak świniarka, wrzosówka czy cakiel podhalański, ale także merynosy polskie, wszystkie polskie owce nizinne i długowełniste oraz rasy mięsne – czarnogłówka i białogłowa owca mięsna. I dobrze 🐑
🇳🇿❓Jedną z ras rodzimych jest corriedale, czyli inaczej polski corriedale, korideil, anglomerynos, polska owca nizinna w typie linkolna lub też koridel. Pomimo mnogości nazw, w dokumentach oficjalnych takich jak program ochrony, program hodowlany czy lista nazw i kodów do oznaczania ras owiec w systemie IRZ, najczęściej używana jest nazwa corriedale. Oryginalnie, owca corriedale pochodzi z Nowej Zelandii i powstała tam z przekrzyżowania australijskiego merynosa z długowełnistą rasą lincoln z Anglii. Tym samym schematem podążyli polscy zootechnicy tworząc polskiego corriedale z wykorzystaniem polskiego merynosa oraz – tak jak w Nowej Zelandii – angielskiego linkolna. Nowozelandzki corriedale nie jest rasą rodzimą dla naszego kraju, ale polski – jak najbardziej.
,,Owce corriedale (koridel) zostały wytworzone w Polsce w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Wzorcem wyjściowym były, zgodnie z panującym wówczas trendem w owczarstwie polskim, owce o kombinowanym kierunku użytkowania: wełnisto-mięsnym, hodowane na farmie Corriedale w Nowej Zelandii. Materiałem wyjściowym były maciorki merynosa polskiego wywodzące się z bardziej wełnistych stad, które kryto trykami rasy lincoln, sprowadzonymi (wraz z maciorkami) w tym czasie do Polski." – Program ochrony zasobów genetycznych owiec rasy corriedale (źródło: https://bioowce.izoo.krakow.pl/programy-ochrony/pobierz/program-ochrony-owca-koridel)
Innymi rasami rodzimymi, które powstały w wyniku krzyżowań uszlachetniających i twórczych są wielkopolska, uhruska, żelaźnieńska, pomorska, kamieniecka, olkuska, polska owca pogórza, polska owca górska i polska owca górska odmiany barwnej.
Rasą rodzimą jest także merynos polski, w szczególności starego typu. Ale czy na pewno? Przecież merynosy nie powstały w Polsce, a w Hiszpanii (choć ich najważniejszy typ – merynoprekos wykształcił się we Francji poprzez uszlachetnienie angielskimi rasami długowełnistymi). Czy to oznacza że nie jest to rasa rodzima? Otóż nie. Szereg polskich ras, choć ma korzenie lub domieszkę krwi owiec zagranicznych jest nierozerwalnie związana z kulturą agrarną wielu regionów kraju, ich hodowla ma wieloletnie tradycje i jest ustandaryzowana pod względem metod doskonalenia. Merynosy są więc w pełni uznane za rasę rodzimą, a ich hodowla w Polsce ma się dobrze.
Podobnie ma się to w przypadku czarnogłówki. Nie jest to przecież rasa stricte autochtoniczna, ale uznawana jest za rodzimą. Dlaczego? Czarnogłówki kontynentalne (niemieckie, polskie, łotewskie, estońskie) wywodzą się od angielskich owiec downowych (daunów), przede wszystkim ras hampshire i oxford down. Ich hodowla, głównie na terenie dawnych Prus Wschodnich była przed laty na tyle znacząca, że owce te uznano za rodzime dla: Niemiec (czarnogłówka niemiecka, czarnogłowa owca mięsna czyli Schwarzköpfiges Fleischschaf), Polski (czarnogłówka, czarnogłówka polska), Litwy (Lietuvos juodgalvių avių), Łotwy (Latvijas tumšgalves šķirne), Estonii (Eesti tumedapealist tõugu).
🍀Jeżeli szukamy rzetelnych informacji o owczarstwie, czerpmy wiedzę od praktyków, specjalistów i pasjonatów, którzy mają duże zasoby wiedzy i doświadczenia. Jednym z podstawowych źródeł dotyczących charakterystyk ras owiec w Polsce są programy ochrony zasobów genetycznych, które rozwiewają wszelkie wątpliwości, czy rasa jest rodzima, czy też nie. To, że nazwa rasy brzmi obco, nie oznacza, że nie jest ona rasą rodzimą.
➡️ https://www.owcewpolsce.pl/rasy-owiec/
