18/08/2025
(Peste des Petits Ruminants) बाख्रा–भेडामा
रोगको विवरण
१. परिचय
पूरा नाम: Peste des Petits Ruminants
प्रकार: अत्यन्तै संक्रामक भाइरल रोग
प्रभावित पशु: मुख्यतः बाख्रा र भेडा
कारक: Morbillivirus (Paramyxoviridae परिवार)
२. सङ्क्रमणको तरिका
बिरामी पशुको नाक–मुखको स्राव, पखालाको फोहोर, आदिबाट
प्रत्यक्ष सम्पर्क (गोठमा, पानी, आहारमा साझा प्रयोग)
छिट्टै गाउँ/क्षेत्रभर फैलिन्छ
३. मुख्य लक्षण (Clinical Signs)
अचानक उच्च ज्वरो (104–106°F)
नाक र मुखबाट पानी/स्राव (पछि बाक्लो र पसिलो)
आँखा रातो, आँसु बग्ने
मुखभित्र छाला/घाउ, दाना, घाउले खाना खान गाह्रो
खोकी, श्वासप्रश्वासमा समस्या
झाडापखाला (पानीजस्तो वा रक्ताम्य)
कमजोरी र वजन घट्ने
उच्च मृत्यु दर (विशेष गरी खोप नलगाइएका जनावरमा)
४. पोस्टमार्टममा देखिने परिवर्तन (Lesions)
मुखभित्र, जिब्रो, दाँतको वरिपरि घाउ र छाला झर्ने
पेट र आन्द्रामा दाग (Zebra stripes lesion)
फोक्सोमा सुन्निने, श्वासप्रश्वास कठिन हुने
लिम्फ नोड सुन्निने
५. निदान (Diagnosis)
लक्षण र पोस्टमार्टम बाट सम्भावित रोग पहिचान
प्रयोगशाला परीक्षण
६. उपचार (Treatment)
रोग भाइरल भएकाले विशेष औषधि छैन।
सपोर्टिभ उपचार मात्र:
एन्टिबायोटिक (दोस्रो संक्रमण रोक्न)
एन्टिहिस्टामिन, एन्टिडायरियल
झोलिलो र पौष्टिक खाना, नुनपानी
भिटामिन र एनर्जी बुस्टर
तापक्रम घटाउन (meloxicam)
fluid therapy DNS/NS solution
७. नियन्त्रण र रोकथाम
*खोप (PPR Vaccine) नै मुख्य उपाय
*बिरामीलाई तुरुन्त अलग्गै राख्ने
*मृत पशुलाई खाल्डो खनेर पुरिदिने वा जलाउने
*गोठमा चुना, ब्लिचिङ पाउडर, फिनाइल प्रयोग गरेर सफा गर्ने
*रोग देखिएको क्षेत्रमा पशु आवतजावत रोक्ने
