08/04/2025
Reactie op NAHB-statement: Inclusie vraagt om meer dan Ă©Ă©n route naar kwaliteit
De introductie van het uniforme blauw-gele assistentiehondendekje door de Nederlandse Assistentiehonden Branchevereniging (NAHB) heeft meer losgemaakt dan misschien werd verwacht. Het plan werd door de NAHB gepresenteerd als een stap richting meer herkenbaarheid en toegankelijkheid voor assistentiehonden, maar in de praktijk ontstaat er juist verwarring en â ironisch genoeg â verslechtering van de toegankelijkheid voor gebruikers van assistentiehonden.
En het zijn juist deze gebruikers, mensen met een beperking, die daar direct de dupe van zijn.
Mensen zijn de dupe â niet alleen de scholen
De discussie wordt nog te vaak gevoerd alsof het alleen gaat om âwat gekibbel tussen scholenâ, maar dat is een misvatting.
Het gaat hier om mensen. Mensen met een beperking, voor wie hun assistentiehond het verschil maakt tussen meedoen of buitengesloten worden, leven of overleven, vrijheid, gelijkheid.
Als hun hond nu minder serieus genomen wordt, of zelfs wordt geweigerd bij een restaurant, ziekenhuis of openbaar vervoer of zorginstelling omdat hij het âverkeerdeâ dekje draagt, dan raken we aan de kern van wat inclusie juist niet is.
Wat extra wrang en ironisch is: zelfs cliënten van NAHB-scholen krijgen inmiddels te maken met deze verwarring. De dekjes zijn namelijk nog niet uitgerold, maar de marketingcampagne wel. Dat heeft ertoe geleid dat ook zij nu al worden geconfronteerd met ondernemers maar ook zorginstellingen die denken:
âAls dit niet het nieuwe officiĂ«le dekje is, dan is het misschien geen echte assistentiehond.â
Pijnlijk, en tegelijkertijd illustratief: dit is precies hoe snel schijnzekerheid omslaat in uitsluiting.
Keurmerken: GĂ©Ă©n kwaliteitsgarantie, en niet wettelijk erkend!
De NAHB beroept zich op âinternationaal erkende kwaliteitsnormenâ van organisaties als ADI, ADEu en IGDF,
maar verzwijgt daarbij wel iets belangrijks: deze keurmerken zijn nergens wettelijk erkend.
Niet in Nederland, niet in de VS of waar dan ook. Ze zijn privaat, zelf-gereguleerd en dus geen objectieve maatstaf.
En dat is de kern: een keurmerk zegt iets over structuur en papierwerk, maar niets over de band tussen mens en hond, de effectiviteit van hun samenwerking, kwaliteit van training en de tevredenheid van de gebruiker over de opleider.
Er is dus geen onafhankelijk overheidsorgaan dat deze certificering verplicht stelt of controleert.
In landen als België wordt door CELMA (de Centrale Erkenningscommissie voor Mobiliteitshulpmiddelen) wél gevraagd naar ADI/ADEu/IGDF-certificering, maar ook daar groeit de kritiek.
De gevolgen van oneerlijke en ontoegankelijke accreditatieprocessen: oneerlijke concurrentie
Toetreden tot ADI of ADEu is niet alleen moeilijk, het is in veel gevallen ook fundamenteel oneerlijk en voor nieuwe partijen onmogelijk:
- De opleider moet minimaal 5 assistentiehonden hebben opgeleid die daarna ook al 1 jaar werken. Omdat de opleiding van Ă©Ă©n team al snel 2 jaar duurt, betekent dit dat je als opleider tenminste 3 jaar, maar uiteindelijk wel 4 tot 5 jaar actief moet zijn voordat je ĂŒberhaupt in aanmerking komt.
- de opleider moet een stichting of vzw zijn. Waarom zou een rechtsvorm bepalend moeten zijn voor kwaliteit?
- er is een aanbeveling nodig van een reeds geaccrediteerde school.
- er zijn aanzienlijke kosten voor lidmaatschap, toetsing en jaarlijkse audits.
Alleen al deze regels maken toetreden voor kleinere, nieuwe, of juist bewuste onafhankelijke opleiders onmogelijk â ongeacht hun kwaliteit, expertise, innovaties en impact.
En daarmee worden ook direct hĂșn cliĂ«nten uitgesloten van het uniforme herkenningsteken wat de NAHB heeft bedacht, terwijl de wet nadrukkelijk geen onderscheid maakt op basis van herkomst.
Het uniforme dekje schept op deze manier juist onduidelijkheid
De suggestie dat het uniforme dekje âduidelijkheidâ biedt, is gevaarlijk. Want duidelijk voor wie?
Voor de ondernemer aan de deur die denkt dat honden zonder dit dekje dus âniet echtâ zijn? Voor de zorginstelling die denkt dat alleen het blauwe hesje toegang geeft?
Juist dit soort misverstanden zien we nu al terug in de praktijk.
Het dekje is geen bewijs van kwaliteit. Het is niet wettelijk verplicht. Maar de manier waarop het gepresenteerd wordt â als dĂ© herkenning voor een âechteâ assistentiehond â geeft die indruk wĂ©l degelijk.
Dat ondermijnt rechtstreeks de rechten van gebruikers met hond die geen lid zijn van het ânahb-clubjeâ.
De NAHB heeft geen rekening gehouden met de rest en heeft ânaar mijn meningâ dus echt iets recht te zetten.
Certificering van Adeu, Adi, IGDF, CELMA, of de NAHB niets over:
De effectiviteit van een hond in een unieke zorgsituatie.
De relatie tussen gebruiker en hond.
De ethiek van bepaalde trainingsmethoden.
De kwaliteit van opleiding.
Garanties over het welzijn van de hond gedurende de trajectduur en het werkend leven.
De toegankelijkheidsrechten.
Sterker nog, sommige praktijken bij ADI/ADEu/IGDF â zoals verplichte castratie of het afdwingen van bepaalde fokprogrammaâs â roepen serieuze zorgen op bij gedragstherapeuten, trainers, dierenartsen en cliĂ«nten. Voor veel opleiders kan dat ook juist een reden zijn om zich bewust niet aan te sluiten.
Echte inclusie is: geen drempels, geen âwij versus zijâ
Wat we nu zien ontstaan, is polarisatie. Een âwijâ met het juiste dekje, en een âzijâ die zich moeten bewijzen.
Inclusie wordt een clubvoordeel in plaats van een mensenrecht. En dat is precies waar het misgaat.
Een brede samenwerking, waarbij alle serieuze opleiders en assistentiehondenscholen â groot Ă©n klein, aangesloten of onafhankelijk â mee mogen denken over Ă©chte oplossingen, liefst zelfs werkwijzes en innovaties delen, is de enige weg vooruit.
Niet nĂłg een keurmerk, niet nĂłg een symbool. Maar duidelijke voorlichting, heldere wetgeving en bovenal: vertrouwen in de gebruiker en welwillende opleiders.
Tot slot
Regulatie is prima. Transparantie is nodig. Maar laten we niet doen alsof Ă©Ă©n route de enige juiste is.
Laten we ophouden met het verheerlijken van een logo, keurmerk â of kleur dekje en ons richten op waar het echt om draait: mensen met een beperking, die dankzij hun hond zelfstandig kunnen leven.
Die verdienen een samenleving waarin ze niet worden beoordeeld op een kleur hesje, of bij welke club ze zitten, maar worden erkend voor wie ze zijn â en wie ze aan hun zijde hebben.
Een herkenbare kleuren combinatie van blauw geel is in de basis prima, wij staan hier ook achter als organisatie, maar de vrijheid om andere kleuren te mogen en kunnen voeren is net zo belangrijk zo lang er geen wettelijke kaders voor zijn.
Edit: 9-4-2025 15:42
Reactie op NAHB-statement: Inclusie vraagt om meer dan Ă©Ă©n route naar kwaliteit De introductie van het uniforme blauw-gele assistentiehondendekje door de Nederlandse Assistentiehonden Branchevereniging (NAHB) heeft meer losgemaakt dan misschien werd verwacht. Het plan werd door de NAHB gepresentee...
